🌀 Test szczelności Blower Door
Pomiar szczelności powietrznej budynku metodą ciśnieniową z wentylatorem (Blower Door). Wyznaczenie krotności wymiany powietrza n₅₀ przy 50 Pa.
Przegląd
Test Blower Door jest standardową metodą oceny szczelności powietrznej budynku. Polega na zamontowaniu wentylatora w otworze drzwiowym i wytworzeniu podciśnienia/nadciśnienia 50 Pa — mierzy się przepływ powietrza potrzebny do utrzymania tej różnicy ciśnień.
Wynik: n₅₀ [h⁻¹] — krotność wymiany powietrza przy 50 Pa. Dopuszczalne wartości: budownictwo tradycyjne n₅₀ ≤ 3,0 h⁻¹ (z wentylacją mechaniczną) lub ≤ 1,5 h⁻¹ (budynki pasywne), ≤ 0,6 h⁻¹ (standard Passive House).
Badanie jest wymagane: dla budynków z dotacją NFOŚiGW (Czyste Powietrze), certyfikacji energetycznej, standardów NF15/NF40, Passive House, dopłat BGK. Nieszczelności generują straty ciepła (nawet 30–50% w budynkach starego typu) i problemy z wilgocią (kondensacja).
Zasada metody
Wentylator kalibrowany (Blower Door) montowany jest w otworze drzwiowym za pomocą ramy regulowanej i szczelnej membrany. Wentylator wytwarza podciśnienie (lub nadciśnienie) w budynku.
Pomiar wykonuje się w 10 krokach ciśnieniowych (10–60 Pa) przy rozprężaniu i sprężaniu. Rejestruje się przepływ powietrza Q [m³/h] i różnicę ciśnień Δp [Pa]. Dane aproksymuje się krzywą Q = Cₙ × Δpⁿ. Przy 50 Pa odczytuje się Q₅₀.
n₅₀ = Q₅₀ / V [h⁻¹]
gdzie V — kubatura ogrzewanej strefy [m³].
Zastosowania
- Certyfikacja energetyczna budynków nowych
- Kontrola jakości wykonania budynków (szczelność przegród)
- Standard Passive House — wymaganie n₅₀ ≤ 0,6 h⁻¹
- Dotacje NFOŚiGW "Czyste Powietrze" — wymagane badanie
- Diagnostyka strat ciepła w budynkach istniejących
- Lokalizacja nieszczelności (w połączeniu z termowizją lub dymem)
- Odbiory budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Ciśnienie testowe | 50 Pa (standard) |
| Zakres pomiarowy Δp | 10–60 Pa (min. 5 kroków) |
| Wymaganie (went. mech.) | n₅₀ ≤ 3,0 h⁻¹ |
| Wymaganie (budynek pasywny) | n₅₀ ≤ 0,6 h⁻¹ |
| Niepewność pomiaru | ±5–10% |
| Metoda wg normy | A (w użytkowaniu) / B (obudowa budynku) |
Norma
- Numer normy
- PN-EN ISO 9972:2015
- Tytuł (PL)
- Cieplne właściwości użytkowe budynków — Określanie przepuszczalności powietrznej budynków — Metoda pomiaru ciśnieniowego z użyciem wentylatora
- Title (EN)
- Thermal performance of buildings — Determination of air permeability of buildings — Fan pressurization method
Procedura krok po kroku
1. Przygotowanie budynku
Zamknij okna i drzwi zewnętrzne. Otwórz drzwi wewnętrzne. Zaślepij kanały wentylacji mechanicznej (metoda B) lub zostaw naturalne (metoda A). Wyłącz urządzenia grzewcze z kominami.
2. Montaż wentylatora
Zamontuj ramę w otworze drzwi zewnętrznych. Rozpnij membranę. Zainstaluj wentylator. Podłącz manometr — rurka wewnętrzna i zewnętrzna (przez membranę).
3. Pomiar zerowy (baseline)
Zmierz naturalne ciśnienie w budynku (wiatr, komin). Zanotuj Δp₀ — ma być <5 Pa. Jeśli >5 Pa — warunki pogodowe nieodpowiednie.
4. Test podciśnieniowy
Uruchom wentylator. Wytworz podciśnienie od 60 Pa do 10 Pa w 10 krokach. Przy każdym kroku: stabilizacja 10 s + pomiar 10 s. Oprogramowanie rejestruje automatycznie.
5. Test nadciśnieniowy
Odwróć wentylator (lub obroty). Powtórz sekwencję 10–60 Pa przy nadciśnieniu. Rejestruj Q i Δp.
6. Analiza wyników
Oprogramowanie oblicza: Q₅₀, n₅₀, C, n (z regresji). Sprawdź R² ≥ 0,98. Oblicz średnią z podciśnienia i nadciśnienia.
7. Lokalizacja nieszczelności (opcja)
Przy utrzymanym podciśnieniu 50 Pa użyj generatora dymu lub kamery termowizyjnej do zlokalizowania nieszczelności (okna, przejścia instalacji, połączenia).
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Zestaw Blower Door | Minneapolis Blower Door Model 4, Retrotec 6100 | 15 000–35 000 PLN |
| Manometr różnicowy | DG-1000, APT Energy Guardian, dokładność ±1 Pa | 3 000–8 000 PLN |
| Rama regulowana + membrana | Dopasowywana do otworów drzwiowych 600–1200 mm | wchodzi w zestaw |
| Laptop z oprogramowaniem | TECTITE Express, FanTestic, automatyczne sekwencje pomiarowe | 2 000–5 000 PLN (licencja) |
| Generator dymu (opcja) | Smoke pencil, Regin S220 — lokalizacja nieszczelności | 200–2 000 PLN |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Wentylator pracujący — nie wkładać rąk w śmigło
- Podciśnienie w budynku — drzwi mogą gwałtownie się zamykać
- Generator dymu — nie wdychać, wentylować po badaniu
- Praca w sezonie grzewczym — cieplny komfort operatora