⚡ Badania bezpieczeństwa elektrycznego sprzętu do użytku domowego i podobnego według części ogólnej serii IEC 60335 — trwałość oznakowania, ochrona przed dostępem do części czynnych, rozruch, pobór mocy i prądu, nagrzewanie, prąd upływowy i wytrzymałość elektryczna, odporność na wilgoć, wytrzymałość mechaniczna, uziemienie; stosowana razem z właściwą częścią 2, PN-EN IEC 60335-1

Elektronika i EMC PN-EN IEC 60335-1

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN IEC 60335-1:2024-04 (wersja angielska), w całości: „Niniejsza Norma Międzynarodowa dotyczy bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych do użytku domowego i podobnego, których napięcie znamionowe wynosi nie więcej niż 250 V dla urządzeń jednofazowych i 480 V dla innych urządzeń, w tym urządzeń zasilanych prądem stałym (DC) i urządzeń zasilanych bateryjnie. Urządzenia nieprzeznaczone do normalnego użytku domowego, ale które mimo wszystko mogą stanowić źródło zagrożenia dla społeczeństwa, takie jak urządzenia przeznaczone do użytku przez laików w sklepach, w przemyśle lekkim i na farmach, są uwzględnione w zakresie niniejszej normy. Niniejsza norma dotyczy racjonalnie przewidywalnych zagrożeń stwarzanych przez urządzenia, na które napotykają wszystkie osoby. Jednak na ogół nie uwzględnia: – osób (w tym dzieci), których • zdolności fizyczne, sensoryczne lub umysłowe lub • brak doświadczenia i wiedzy uniemożliwia im bezpieczne korzystanie z urządzenia bez nadzoru lub instrukcji; – dzieci bawiących się urządzeniem. Dodatkowe wymagania mogą być konieczne dla urządzeń przeznaczonych do użytku w pojazdach lub na pokładach statków lub samolotów. W wielu krajach dodatkowe wymagania są określane przez krajowe organy ds. zdrowia, krajowe organy odpowiedzialne za ochronę pracy, krajowe służby zaopatrzenia w wodę i inne podobne służby. Niniejsza norma nie ma zastosowania do: – urządzeń przeznaczonych wyłącznie do celów przemysłowych; – urządzeń przeznaczonych do użytku w miejscach, w których panują szczególne warunki, takie jak obecność atmosfery korozyjnej lub wybuchowej (pył, para lub gaz); – elektronicznej aparatury audio, wideo i podobnej (IEC 60065); – medycznego sprzętu elektrycznego (norma wieloczęściowa IEC 60601); – ręcznych narzędzi elektrycznych o napędzie silnikowym (norma wieloczęściowa IEC 60745); – sprzętu informatycznego (IEC 60950-1); – przenośnych elektronarzędzi z napędem silnikowym (norma wieloczęściowa IEC 61029); – sprzętu technologii audio/wideo, informacji i komunikacji (IEC 62368-1); – narzędzi ręcznych z napędem elektrycznym, narzędzi przenośnych oraz maszyn do pielęgnacji trawników i ogrodów (norma wieloczęściowa IEC 62841)”. Tekst normy czytamy w próbce IEC 60335-1:2020 (wydanie szóste, z arkuszem interpretacyjnym 1 z 2021-11 i poprawką 1 z 2021-12; norma polska wprowadza je przez EN IEC 60335-1:2023) od okładki do części rozdziału 2: spis treści, przedmowa, wprowadzenie, rozdział 1 i początek listy powołań. Rozdziałów 3–32 (definicje, warunki badań, wszystkie wymagania i badania), załączników A–U ani zmiany europejskiej A11 nie mamy — znamy je tylko ze spisu treści i z karty PKN.

WEDŁUG TEKSTU IEC 60335-1:2020 (spis treści, przedmowa, wprowadzenie, rozdział 1, początek rozdziału 2). Normę przygotował IEC/TC 61 „Bezpieczeństwo elektrycznego sprzętu do użytku domowego i podobnego”. Szóste wydanie zastępuje wydanie piąte z 2010 r. z zmianami 1:2013 i 2:2016 i jest rewizją techniczną; przedmowa wymienia m.in.: uaktualnienie do najnowszych wydań powołań datowanych, zamianę wielu uwag na tekst normatywny, informację o dokumentach wytycznych TC 61, doprecyzowanie obwodów PELV, doprecyzowanie pomiaru poboru mocy i prądu znamionowego zmiennego w cyklu pracy (normatywny załącznik S zastąpiono informacyjnym), wymagania wytrzymałości mechanicznej dla urządzeń z wtykami do gniazd, zmienione wymagania dla urządzeń zasilanych z baterii i nowy rozdział 12 „Ładowanie baterii metalowo-jonowych”, sondę probierczą 18, wymagania dla urządzeń z gniazdami dostępnymi dla użytkownika, doprecyzowanie uziemienia funkcjonalnego, badanie odporności na wilgoć dla urządzeń z automatycznym zwijaczem przewodu i drugą cyfrą kodu IP, ograniczenie napięcia wyjść bardzo niskiego napięcia bezpiecznego i USB w warunkach pracy nienormalnej, wymagania dotyczące promieniowania optycznego, rozszerzenie załącznika R (oprogramowanie) oraz nowy normatywny załącznik U — zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem i skutkami błędów transmisji przy zdalnej komunikacji przez sieci publiczne. Część 1 stosuje się razem z właściwą częścią 2 serii, która uzupełnia lub zmienia jej rozdziały dla danego rodzaju sprzętu; szóste wydanie stosuje się tylko z częściami 2 opracowanymi na jego podstawie. W tekście wymagania są drukiem prostym, specyfikacje badań kursywą, a terminy zdefiniowane w rozdziale 3 — pogrubione. Komitet zaleca wprowadzenie normy w krajach nie wcześniej niż 12 i nie później niż 36 miesięcy od publikacji. Różnice krajowe wymienione w przedmowie obejmują m.in.: temperaturę otoczenia przy badaniach (5.7) 25 °C ± 10 °C w Japonii i 27 °C ± 5 °C w Indiach; niedopuszczanie urządzeń klasy 0 i 0I (6.1) m.in. w Unii Europejskiej; inne obwody badania i granice prądu upływowego w Indiach (13.2). Wprowadzenie: wykonanie postanowień normy powierza się osobom odpowiednio wykwalifikowanym i doświadczonym; norma odzwierciedla przyjęty międzynarodowo poziom ochrony przed zagrożeniami elektrycznymi, mechanicznymi, cieplnymi, pożarowymi i od promieniowania przy użytkowaniu jak w normalnej eksploatacji według instrukcji producenta, obejmuje też sytuacje nienormalne spodziewane w praktyce i wpływ zjawisk elektromagnetycznych na bezpieczną pracę; uwzględnia w miarę możliwości wymagania IEC 60364 (instalacje), choć krajowe przepisy instalacyjne mogą się różnić; gdy funkcje urządzenia obejmują różne części 2, każdą stosuje się do odpowiedniej funkcji osobno, z uwzględnieniem wzajemnego wpływu; gdy część 2 nie dodaje wymagań dla zagrożenia ujętego w części 1, obowiązuje część 1; norma jest normą rodziny wyrobów i ma pierwszeństwo przed normami horyzontalnymi i ogólnymi; urządzenie zgodne z tekstem normy nie musi być uznane za zgodne z jej zasadami bezpieczeństwa, jeżeli przy badaniu okaże się, że ma inne cechy obniżające poziom bezpieczeństwa; urządzenie z innych materiałów lub o innej konstrukcji można badać według intencji wymagań i uznać za zgodne, jeżeli okaże się zasadniczo równoważne. Uwaga 3 wprowadzenia odsyła aspekty niezwiązane z bezpieczeństwem do norm TC 59 (metody pomiaru właściwości użytkowych), CISPR 11, CISPR 14-1 i serii IEC 61000-3 (emisja elektromagnetyczna), CISPR 14-2 (odporność) i norm TC 111 (środowisko). Spis treści — rozdziały: 1 Zakres, 2 Powołania, 3 Terminy i definicje, 4 Wymaganie ogólne, 5 Ogólne warunki badań, 6 Klasyfikacja, 7 Oznakowanie i instrukcje, 8 Ochrona przed dostępem do części czynnych, 9 Rozruch urządzeń z napędem silnikowym, 10 Pobór mocy i prąd, 11 Nagrzewanie, 12 Ładowanie baterii metalowo-jonowych, 13 Prąd upływowy i wytrzymałość elektryczna w temperaturze pracy, 14 Przepięcia przejściowe, 15 Odporność na wilgoć, 16 Prąd upływowy i wytrzymałość elektryczna, 17 Ochrona przed przeciążeniem transformatorów i obwodów z nimi związanych, 18 Trwałość, 19 Praca nienormalna, 20 Stateczność i zagrożenia mechaniczne, 21 Wytrzymałość mechaniczna, 22 Konstrukcja, 23 Przewody wewnętrzne, 24 Podzespoły, 25 Przyłączenie do sieci i zewnętrzne przewody giętkie, 26 Zaciski przewodów zewnętrznych, 27 Uziemienie, 28 Wkręty i połączenia, 29 Odstępy powietrzne, drogi upływu i izolacja stała, 30 Odporność na ciepło i ogień, 31 Odporność na rdzewienie, 32 Promieniowanie, toksyczność i podobne zagrożenia; załączniki A–U, m.in. A — badania wyrobu, B — urządzenia zasilane z baterii, C — próba starzenia silników, E — próba płomieniem igłowym, O — dobór i kolejność badań rozdziału 30, Q — kolejność badań układów elektronicznych, R — ocena oprogramowania, U — zdalna komunikacja przez sieci publiczne; rysunki 1–4 — układy pomiaru prądu upływowego w temperaturze pracy (jednofazowo i trójfazowo, klasa II i inne). Powołania (początek listy): m.in. IEC 60068-2-2 (suche gorąco), IEC 60068-2-31 (wstrząsy przy przenoszeniu), IEC 60068-2-75 (próby młotami), IEC 60068-2-78 (wilgotne gorąco stałe), IEC 60112 (wskaźniki odporności na prądy pełzające), IEC 60529 (stopnie ochrony IP), IEC 60598-1 (oprawy), IEC 60664-1, -3 i -4 (koordynacja izolacji), IEC 60695-2-11, -2-12, -2-13 (próby rozżarzonym drutem), IEC 60695-10-2 (próba nacisku kulką), IEC 60695-11-5 (płomień igłowy).

STATUS (stan kart na 03.10.2026). Karta PN-EN IEC 60335-1:2024-04 (wersja angielska, publikacja 23-04-2024, 221 stron, grupa cenowa XE) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Elektryki, KT 63 Elektrycznego Sprzętu Powszechnego Użytku, ICS 13.120 i 97.030, „Wprowadza: EN IEC 60335-1:2023 [IDT], IEC 60335-1:2020 [IDT], IEC 60335-1:2020/COR1:2021 [IDT]”, „Zastępuje”: PN-EN 60335-1:2012 i jej zmiany (lista na karcie jest urwana), „Elementy dodatkowe”: PN-EN IEC 60335-1:2024-04/A11:2024-10. Karta zmiany A11:2024-10 (wersja angielska, 56 stron; wprowadza EN IEC 60335-1:2023/A11:2023): zmieniono wprowadzenie, rozdziały 2, 3, 5, 6, 8, 11, 13, 16, 19, 20, 22, 24, 25, 27, 29 i 32, dodano załączniki A, L, P i ZA–ZH. Karta PN-EN 60335-1:2012 (wersja polska, 196 stron) ma nagłówek „Wycofana”: data wycofania 23-04-2024, „Zastąpiona przez: PN-EN IEC 60335-1:2024-04”; wprowadzała EN 60335-1:2012 [IDT] i IEC 60335-1:2010 [MOD], z wierszem „Dyrektywa: 2006/42/EC, 2014/35/EU”; karta odnotowuje też częściowe zastąpienie przez PN-EN 62841-1:2015-11 w zakresie narzędzi do trawników i ogrodniczych. Karta zmiany PN-EN 60335-1:2012/A16:2024-04 (opublikowanej 16-04-2024) podaje datę wycofania 23-04-2024 — siedem dni po publikacji. Co zmieniło się dla wyniku: wydanie 2024 wprowadza IEC 60335-1:2020, czyli rewizję techniczną wobec wydania 2010 (lista zmian a)–t) w przedmowie IEC); zmiana A11 dotyka m.in. rozdziałów 8, 11, 13, 16 i 27, przy których laboratoria mają akredytowane badania — treści zmian nie czytaliśmy. Wiersza „Dyrektywa” karta wydania 2024 nie zawiera; statusu normy zharmonizowanej nie sprawdzaliśmy.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 03.10.2026). Numer 60335-1 (bez arkuszy 60335-1-x i bez części 2) stoi w 34 rekordach u 8 laboratoriów: AB 003, AB 022, AB 024, AB 044, AB 261, AB 308, AB 1552, AB 1555. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 03.10.2026, wydania od 21.08.2025 do 08.09.2026): AB 022 i AB 261 — tylko PN-EN IEC 60335-1:2024-04 (AB 261 także z A11:2024-10); AB 024 — tylko PN-EN 60335-1:2012 ze zmianami; AB 003, AB 044 i AB 1552 — oba wydania; AB 308 — „PN-EN IEC 60335-1”, „EN IEC 60335-1” i „IEC 60335-1” bez daty; AB 1555 — „PN-EN 60335-1:2012” oraz „PN-EN 60335-1:2024-04” (oznaczenie bez członu „IEC”, jakiego karta PKN nie podaje). Zakładka „Laboratoria” pokazuje przy kluczu „PN-EN IEC 60335-1” 6 laboratoriów (AB 003, AB 022, AB 044, AB 261, AB 308, AB 1552), a przy kluczu „PN-EN 60335-1” — 5 (AB 003, AB 024, AB 044, AB 1552, AB 1555); dopiero oba klucze razem dają wszystkie 8; sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 03.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). „Cechy i właściwości dla potrzeb oceny bezpieczeństwa użytkowania” sprzętu do użytku domowego i podobnego: trwałość oznakowania, ochrona przed dostępem do części czynnych (8.1.1–8.1.3 u AB 261), rozruch urządzeń z napędem silnikowym, pobór mocy i prądu (AB 024: moc do 18 kW, prąd do 80 A; AB 003: moc do 60 kW, prąd do 100 A, napięcie do 10 kV), przyrosty temperatury, prąd upływowy i wytrzymałość elektryczna w temperaturze pracy i po próbie wilgotnościowej, przepięcia udarowe, odporność na wilgoć (IPX1–IPX7 u AB 1552), ochrona transformatorów przed przeciążeniem, rezystancja uziemienia (rozdział 27 u AB 1555), próby młotami (21.1 razem z PN-EN 60068-2-75 u AB 261). Wyroby: tace grzejne, frytownice, maszyny kuchenne, ogrzewacze pomieszczeń, przyrządy do pielęgnacji skóry i włosów, koce i poduszki elektryczne (AB 024); domowy i handlowy sprzęt chłodniczy, urządzenia do lodów (AB 308 — 18 rekordów, razem z częściami 2 serii, m.in. 60335-2-24).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy wyborze wydania: szóste wydanie IEC 60335-1 wolno stosować tylko z częściami 2 opracowanymi na jego podstawie (przedmowa) — badanie według części 1 z 2024 r. z częścią 2 opartą na wydaniu 2010 może dać sprawozdanie z poprawnymi pomiarami i niewłaściwą kombinacją wymagań. Przy części 2: część 1 sama nie wystarcza — część 2 uzupełnia lub zmienia jej rozdziały, a tam, gdzie nic nie dodaje, obowiązuje część 1 (wprowadzenie); wynik „spełnia” według samej części 1 nie mówi, czy spełnia wymagania dla danego rodzaju sprzętu. Przy warunkach otoczenia: różnice krajowe zmieniają temperaturę otoczenia przy badaniach (5.7) — wynik nagrzewania uzyskany w innych warunkach niż przyjęte w kraju przeznaczenia wymaga sprawdzenia. Przy ocenie: urządzenie zgodne z tekstem normy nie musi być uznane za bezpieczne, jeżeli ma inne cechy obniżające bezpieczeństwo (wprowadzenie). Przy oznaczeniu: wydanie 2012 jest wycofane od 23-04-2024, a w zakresach nadal stoi — u jednego laboratorium jako jedyne — i obok oznaczenia „PN-EN 60335-1:2024-04”, którego karta PKN nie zna.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziałów 3–32 ani załączników: definicji, warunków badań, granic prądu upływowego, napięć probierczych wytrzymałości elektrycznej, dopuszczalnych przyrostów temperatury, kodów IP i warunków prób wilgotnościowych, energii prób młotami, wymagań dotyczących odstępów izolacyjnych ani treści zmiany A11 — nie podajemy więc żadnej z tych wartości.

Zasada metody

Sprzęt bada się według części 1 razem z właściwą częścią 2: w warunkach normalnej pracy i w przewidywalnych warunkach nienormalnych sprawdza się oznakowanie, dostęp do części czynnych, rozruch, pobór mocy i prądu, nagrzewanie, prąd upływowy i wytrzymałość elektryczną (w temperaturze pracy i po próbie wilgotnościowej), odporność na przepięcia i wilgoć, wytrzymałość mechaniczną, konstrukcję, uziemienie, odstępy izolacyjne oraz odporność na ciepło i ogień, porównując wyniki z wymaganiami normy.

Zastosowania

• Sprzęt elektryczny do użytku domowego i podobnego (do 250 V jednofazowy, do 480 V inny, także DC i bateryjny) — 8 laboratoriów w zakresach PCA
• Sprzęt kuchenny i grzejny: tace grzejne, frytownice, maszyny kuchenne, ogrzewacze pomieszczeń, koce elektryczne — razem z właściwymi częściami 2
• Domowy i handlowy sprzęt chłodniczy oraz urządzenia do lodów — razem z częścią 2-24 i innymi częściami 2
• Urządzenia używane przez laików w sklepach, lekkim przemyśle i gospodarstwach rolnych (zakres normy)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN IEC 60335-1:2024-04 + A11:2024-10

Tytuł (PL)

Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego — Bezpieczeństwo użytkowania — Część 1: Wymagania ogólne

Title (EN)

Household and similar electrical appliances — Safety — Part 1: General requirements

Procedura krok po kroku

1. Wydanie i część 2

   Ustalić właściwą część 2 dla rodzaju sprzętu i jej wydanie zgodne z wydaniem części 1. PN-EN IEC 60335-1:2024-04 + A11:2024-10 aktualna, PN-EN 60335-1:2012 wycofana 23-04-2024 (stan kart PKN na 03.10.2026).

2. Klasyfikacja i oznakowanie

   Klasyfikacja urządzenia (rozdział 6) i sprawdzenie oznakowania oraz instrukcji, w tym trwałości oznakowania (rozdział 7).

3. Badania w pracy normalnej

   Dostęp do części czynnych, rozruch, pobór mocy i prądu, nagrzewanie, prąd upływowy i wytrzymałość elektryczna w temperaturze pracy, przepięcia, wilgoć (rozdziały 8–16); warunki badań według rozdziału 5 (treści nie mamy).

4. Praca nienormalna i konstrukcja

   Przeciążenie transformatorów, trwałość, praca nienormalna, zagrożenia mechaniczne, wytrzymałość mechaniczna, konstrukcja, uziemienie, odstępy izolacyjne, odporność na ciepło i ogień (rozdziały 17–32).

5. Ocena

   Porównanie wyników z wymaganiami części 1 zmienionymi przez część 2; ocena także cech nieopisanych w normie, które mogą obniżać bezpieczeństwo (wprowadzenie).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Próby wytrzymałości elektrycznej i pomiary prądu upływowego wykonuje się pod napięciem — stanowisko z osłonami i blokadami, obsługa przez osoby wykwalifikowane (norma zakłada wykonywanie postanowień przez osoby wykwalifikowane i doświadczone)
• Próby pracy nienormalnej i odporności na ogień mogą prowadzić do zapalenia badanego urządzenia — stanowisko niepalne, z gaśnicą

Najczęstsze pytania