⛽ Barwnik czerwony (w przeliczeniu na Solvent Red 19), Solvent Red 164, Solvent Blue 35 i znacznik Solvent Yellow 124 w lekkim oleju opałowym i oleju napędowym — trzy metody spektrofotometryczne A, B, C w zakresie 1,0–15,0 mg/l; PN-C-04426:2013-07 (norma wycofana)

Petrochemia PN-C-04426

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Pole „Zakres” karty PKN PN-C-04426:2013-07, w całości: „W niniejszej normie podano metody oznaczania zawartości znacznika Solvent Yellow 124 w lekkim oleju opałowym oraz oleju napędowym, które mogą być również wykorzystywane do celów żeglugi (paliwo żeglugowe); zawartości barwnika Solvent Red 164 oraz barwnika czerwonego w przeliczeniu na Solvent Red 19 w lekkim oleju opałowym i oleju napędowym; zawartości barwnika Solvent Blue 35 w lekkim oleju opałowym oraz oleju napędowym wykorzystywanym do celów żeglugi (paliwo żeglugowe) dla następujących zakresów stężenia: – Metoda A - Oznaczanie zawartości czerwonego barwnika w przeliczeniu na Solvent Red 19 i znacznika Solvent Yellow 124 od 1,0 mg/l do 15,0 mg/l; – Metoda B - Oznaczanie zawartości barwnika Solvent Red 164 od 1,0 mg/l do 15,0 mg/l; – Metoda C - Oznaczanie zawartości barwnika Solvent Blue 35 od 1,0 mg/l do 15,0 mg/l. Podane w niniejszej normie metody oznaczania czerwonych barwników nie służą do ich identyfikacji. Przed przystąpieniem do wykonywania oznaczania wymagana jest znajomość rodzaju zastosowanego barwnika w badanym produkcie.” Tekstu normy (18 stron) nie mieliśmy.

STATUS (stan karty PKN na 27.10.2026). Karta PN-C-04426:2013-07 (wersja polska) ma etykietę „Wycofana” i wiersz „Data wycofania: 17-09-2025”; publikacja 30-07-2013, 18 stron, Sektor Chemii, KT 222/PK 1 Paliw Płynnych, ICS 75.160.20. Karta nie ma pola „Zastąpiona przez” — wyszukiwarka PKN (hasło „PN-C-04426”, 27.10.2026) zwraca tylko tę jedną normę, bez następczyni.

PRZEPIS. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2022 r. w sprawie znakowania i barwienia wyrobów energetycznych (Dz.U. 2022 poz. 2633, „obowiązujący” w bazie ELI Sejmu, odczyt 27.10.2026). § 2: do znakowania stosuje się znacznik ACCUTRACE™ PLUS z butoksybenzenem (CAS 1126-79-0), a do barwienia — Solvent Red 19 (CAS 6368-72-5) dla olejów opałowych i olejów napędowych przeznaczonych na cele opałowe oraz Solvent Blue 35 (CAS 17354-14-2) dla olejów wykorzystywanych do celów żeglugi, w tym rejsów rybackich; dopuszczalne są inne barwniki tego samego typu o porównywalnym efekcie kolorystycznym. Wyrób uważa się za prawidłowo oznaczony i zabarwiony, gdy zawiera 9,5–14,25 mg butoksybenzenu na litr oraz co najmniej 6,3 mg/l Solvent Red 19 (oleje opałowe) albo co najmniej 6,0 mg/l Solvent Blue 35 (żegluga). § 3: do 18 stycznia 2024 r. można było znakować znacznikiem Solvent Yellow 124 (CAS 34432-92-3) w ilości 6,0–9,0 mg/l. Rozporządzenie nie wskazuje metody oznaczania.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji odświeżona z serwera produkcyjnego 27.10.2026 i aktualne dokumenty PCA pobrane tego dnia). Numer 04426 stoi w 20 rekordach u 7 polskich laboratoriów: AB 009, AB 103, AB 387, AB 474, AB 484, AB 656, AB 773. Aktualne dokumenty PCA potwierdzają normę u sześciu (18 wierszy); AB 474 (ORLEN Laboratorium, Laboratorium Rafinerii Gdańsk, akredytacja ważna do 16-12-2027) nie ma 27.10.2026 na stronie PCA dokumentu zakresu. Żadna pozycja nie jest zawieszona. Zapisy: „PN-C-04426:2013-07” z literą metody (AB 009, AB 103, AB 474, AB 484, AB 656, AB 773) i „PN-C-04426 z wyłączeniem metod B i C” bez roku (AB 387). Zakładka „Laboratoria” („PN-C-04426”) pokazuje tych 7 laboratoriów (zapytanie zakładki na labcoda.pl, 27.10.2026).

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Wszystkie pozycje to metoda spektrofotometryczna. Metoda A — Solvent Red 19 (barwnik czerwony): AB 009 (0,1–15,0 mg/l, olej opałowy lekki i napędowy), AB 103 (1,0–15,0 mg/l), AB 387 (cztery pozycje, także „barwnik czerwony w przeliczeniu na Solvent Red 19”, bez zakresu), AB 474, AB 484 (1,0–15,0 i 1,0–10,0 mg/l), AB 656 (1,0–15,0 mg/l, także biopaliwa), AB 773 (1,0–11,0 mg/l); metoda A — znacznik Solvent Yellow 124: AB 009 (0,1–2,0 mg/l, olej napędowy). Metoda B — Solvent Red 164: AB 009 (0,6–2,0 mg/l), AB 484 (1,0–15,0 mg/l). Metoda C — Solvent Blue 35: AB 009 (0,1–15,0 mg/l, olej napędowy i paliwo żeglugowe), AB 474, AB 484 i AB 656 (1,0–15,0 mg/l).

OBOK TEJ NORMY (kopia bazy, 27.10.2026). Barwniki i znaczniki w paliwach mają w zakresach te same 7 laboratoriów; AB 484 oznacza Solvent Red 19 w lekkim oleju opałowym i jego mieszankach także według DIN 51430:2018-02 — metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją spektrofotometryczną (HPLC-UV/VIS). Obecny znacznik — butoksybenzen (ACCUTRACE™ PLUS) — oznaczają według innych dokumentów niż ta norma: AB 484 i AB 656 według ILIADe 606:2024, AB 009 według procedury PB-25/TA/23, AB 773 według procedury PB-2.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — status: norma jest wycofana od 17-09-2025 i nie ma następczyni, a zakresy akredytacji siedmiu laboratoriów nadal ją powołują; w sprawozdaniu warto podać wydanie i to, że norma jest wycofana. Drugie — identyfikacja: metody czerwonych barwników mierzą zawartość w przeliczeniu na określony barwnik, a nie rozpoznają barwnika — rodzaj barwnika trzeba znać przed oznaczeniem (pole „Zakres”). Trzecie — zakres: norma obejmuje 1,0–15,0 mg/l; dolne granice 0,1 i 0,6 mg/l (AB 009) leżą poniżej zakresu normy. Czwarte — znacznik: od 19 stycznia 2024 r. przepis nie dopuszcza już Solvent Yellow 124 (obecny znacznik to butoksybenzen, oznaczany innymi metodami), więc oznaczenie Solvent Yellow 124 według metody A nie odpowiada na pytanie o prawidłowe znakowanie według obecnego przepisu. Piąte — wymaganie przepisu: Solvent Red 19 co najmniej 6,3 mg/l i Solvent Blue 35 co najmniej 6,0 mg/l mieszczą się w zakresie metod A i C.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy: nie podajemy długości fal, przygotowania próbek i roztworów wzorcowych, sposobu przeliczenia na Solvent Red 19, wzorów ani precyzji.

Zasada metody

Zawartość barwnika albo znacznika w lekkim oleju opałowym, oleju napędowym i paliwie żeglugowym oznacza się spektrofotometrycznie, każdą z trzech metod w zakresie 1,0–15,0 mg/l: A — barwnik czerwony w przeliczeniu na Solvent Red 19 i znacznik Solvent Yellow 124, B — Solvent Red 164, C — Solvent Blue 35. Metody czerwonych barwników nie identyfikują barwnika — jego rodzaj musi być znany przed oznaczeniem (pole „Zakres” karty PKN). Szczegółów metod NIE PODAJEMY.

Zastosowania

• Lekki olej opałowy, olej napędowy i paliwo żeglugowe — zawartość barwników i znacznika 1,0–15,0 mg/l (pole „Zakres” karty PKN)
• Kontrola barwienia wobec Dz.U. 2022 poz. 2633: Solvent Red 19 ≥ 6,3 mg/l, Solvent Blue 35 ≥ 6,0 mg/l
• W zakresach akredytacji: 7 polskich laboratoriów, wszystkie metodą spektrofotometryczną; mimo wycofania normy

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-C-04426:2013-07 (wersja polska; norma wycofana 17-09-2025, bez normy zastępującej)

Tytuł (PL)

Ciekłe przetwory naftowe — Spektrofotometryczne metody oznaczania znacznika Solvent Yellow 124 oraz czerwonego i niebieskiego barwnika w lekkich olejach opałowych i olejach napędowych

Title (EN)

Liquid petroleum products — Spectrophotometric methods for the determination of the Solvent Yellow 124 marker and of red and blue dyes in light heating oils and diesel fuels

Procedura krok po kroku

1. Rodzaj barwnika

   Przed oznaczeniem trzeba znać rodzaj barwnika w produkcie — metody czerwonych barwników go nie identyfikują (pole „Zakres”).

2. Wybór metody

   A — czerwony barwnik jako Solvent Red 19 (i znacznik Solvent Yellow 124), B — Solvent Red 164, C — Solvent Blue 35; zakres 1,0–15,0 mg/l.

3. Pomiar

   Spektrofotometrycznie; szczegółów NIE PODAJEMY.

4. Wynik i ocena

   Zawartość w mg/l; ocena barwienia wobec ≥ 6,3 mg/l Solvent Red 19 albo ≥ 6,0 mg/l Solvent Blue 35 (Dz.U. 2022 poz. 2633). Norma wycofana 17-09-2025 (karta PKN, 27.10.2026).

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• UWAGA MERYTORYCZNA: norma wycofana 17-09-2025 bez następczyni — przy powołaniu podać wydanie i status
• UWAGA MERYTORYCZNA: oznaczenie czerwonego barwnika nie rozpoznaje barwnika — wynik jest przeliczeniem na Solvent Red 19

Najczęstsze pytania