🔩 Nieciągłości powierzchniowe i podpowierzchniowe odkuwek z materiałów ferromagnetycznych — badanie magnetyczno-proszkowe, techniki i kryteria akceptacji, PN-EN 10228-1

Materiały i NDT PN-EN 10228-1

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „W niniejszej Normie Europejskiej opisano techniki i kryteria akceptacji, jakie należy stosować w przypadku badania magnetyczno-proszkowego odkuwek wykonanych z materiałów ferromagnetycznych. Opisana metoda jest stosowana do wykrywania nieciągłości powierzchniowych. Pozwala ona wykryć także nieciągłości leżące tuż pod powierzchnią, ale czułość wykrywania takich nieciągłości silnie maleje z głębokością. UWAGA Odkuwkę stalową uważa się za ferromagnetyczną, jeżeli gęstość strumienia magnetycznego jest większa niż 1 T przy stycznej natężenia pola magnetycznego wynoszącej 2,4 kA/m". Karta nie podaje technik magnesowania, rodzajów proszków ani klas jakości i kryteriów akceptacji.

STATUS (stan karty na 29.09.2026). Karta PN-EN 10228-1:2016-07 (wersja polska) nie ma adnotacji o wycofaniu — norma AKTUALNA. Publikacja wersji polskiej 19-09-2018, 18 stron, KT 123 Badań Własności Metali, ICS 77.140.85 i 77.040.20; „Wprowadza: EN 10228-1:2016 [IDT]"; „Zastępuje: PN-EN 10228-1:2002 - wersja polska". Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 10228-1" (29.09.2026) pokazuje wersje polską i angielską wydania 2016-07 oraz wydanie 2002 z etykietą „Wycofana".

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 10228-1: 19 pozycji u 14 laboratoriów (AB 001 — pięć pozycji, AB 1827 — dwie). Postaci: „PN-EN 10228-1:2016-07" — 11 laboratoriów, „PN-EN 10228-1" bez roku — AB 369, AB 608 i AB 904. Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN 10228-1" i pokaże 13 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 13; AB 1141 zostaje poza nią (zapisuje „PN-EN ISO 9934-1:2017-02 PN-EN 10228-1:2016-07" jednym ciągiem). Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 21.12.2023 do 02.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona (AB 197 ma w zakresie przypis o zawieszeniu innych pozycji); pełne zapisy dokumentów odniesienia zgodne z kopią. Zakresów liczbowych pozycje nie mają.

PRZEDMIOT I OZNACZENIE. „Odkuwki stalowe" albo „odkuwki z materiałów ferromagnetycznych" — 13 laboratoriów; AB 369 — wyroby i materiały konstrukcyjne metalowe (razem z normami dla spoin i odlewów). Oznaczenie: nieciągłości powierzchniowe i podpowierzchniowe (u AB 313 — „leżące na głębokości nie większej niż 2 mm"), u AB 369 i AB 904 — tylko powierzchniowe; AB 1827 ma osobną pozycję „pęknięcia eksploatacyjne na powłoce malarskiej o grubości powłoki do 170 μm" z procedurą PB-36:2022. Technika: metoda magnetyczno-proszkowa (u AB 1505 „MT").

OBOK TEJ NORMY. PN-EN ISO 9934-1 (zasady ogólne badań magnetyczno-proszkowych; zwykle wydanie 2017-02, u AB 369 i AB 904 bez roku) stoi w tej samej pozycji u 8 laboratoriów (AB 001, AB 197, AB 369, AB 904, AB 1141, AB 1827, AB 1888, AB 1978); u AB 369 także PN-EN ISO 17638 (spoiny) i PN-EN 1369 (odlewy), u AB 904 — PN-EN ISO 3059 (warunki obserwacji). Badanie magnetyczno-proszkowe wyrobów ferromagnetycznych, w tym odkuwek, bez tej normy — tylko z PN-EN ISO 9934-1 — mają AB 771 (także z wycofanym wydaniem 2015-11) i AB 1348.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia ją odpłatnie (18 stron). Nie podajemy technik i kierunków magnesowania, natężenia pola, rodzajów środków wykrywających, klas jakości, kryteriów akceptacji wskazań ani wymagań wobec sprawozdania.

Zasada metody

Według karty norma opisuje techniki i kryteria akceptacji badania magnetyczno-proszkowego odkuwek z materiałów ferromagnetycznych: metoda wykrywa nieciągłości powierzchniowe, a także leżące tuż pod powierzchnią, przy czułości silnie malejącej z głębokością; odkuwkę uznaje się za ferromagnetyczną, gdy gęstość strumienia przekracza 1 T przy natężeniu pola stycznego 2,4 kA/m. Technik magnesowania i kryteriów akceptacji NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Kontrola odkuwek stalowych na nieciągłości powierzchniowe i podpowierzchniowe — w zakresach 14 laboratoriów
• Odbiór odkuwek według klas jakości i kryteriów akceptacji normy (karta)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 10228-1:2016-07 (wersja polska; wprowadza EN 10228-1:2016 [IDT])

Tytuł (PL)

Badania nieniszczące odkuwek stalowych — Część 1: Badanie magnetyczno-proszkowe

Title (EN)

Non-destructive testing of steel forgings — Part 1: Magnetic particle inspection

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   Karta PKN: PN-EN 10228-1:2016-07 aktualna, zastąpiła wydanie 2002 (stan karty na 29.09.2026).

2. Kwalifikacja odkuwki

   Odkuwkę uznaje się za ferromagnetyczną, gdy gęstość strumienia przekracza 1 T przy natężeniu pola stycznego 2,4 kA/m (uwaga karty).

3. Badanie

   Badanie magnetyczno-proszkowe według technik normy, w zakresach zwykle razem z PN-EN ISO 9934-1; szczegółów NIE PODAJEMY.

4. Ocena

   Ocena wskazań według kryteriów akceptacji normy; kryteriów NIE PODAJEMY.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Silne pola magnetyczne i duże prądy magnesujące — zasady BHP stanowiska; przy lampach UV do środków fluorescencyjnych — ochrona oczu
• UWAGA MERYTORYCZNA: czułość metody na nieciągłości podpowierzchniowe silnie maleje z głębokością (karta) — do wad wewnętrznych potrzebna inna metoda

Najczęstsze pytania