🌿 2-Fenoksyetanol w powietrzu na stanowiskach pracy — chromatografia gazowa z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (GC-FID); najmniejsze oznaczalne stężenie według normy 14,5 mg/m³, NDS 230 mg/m³; PN-Z-04538:2022-03

Środowisko PN-Z-04538

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „W niniejszej normie podano metodę oznaczania 2-fenoksyetanolu (nr CAS: 122-99-6) w powietrzu na stanowiskach pracy, z zastosowaniem chromatografii gazowej z detekcją płomieniowo-jonizacyjną. Metodę stosuje się podczas kontroli warunków sanitarnohigienicznych. Najmniejsze stężenie 2-fenoksyetanolu, jakie można oznaczać w warunkach pobierania próbek powietrza i wykonywania oznaczania opisanych w normie, wynosi 14,5 mg/m3” (na karcie bez kropki na końcu). Karta nie podaje próbnika, rozpuszczalnika ani objętości powietrza. Tekstu normy (10 stron) nie mieliśmy. Indeks metod CIOP z lat 2000–2017 notuje „2-Fenoksyetanol – nr 4(38) 2003”; artykułu nie czytaliśmy i nic z niego nie podajemy.

WARTOŚCI NDS (wykaz w załączniku do rozporządzenia z 26 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 447). Poz. 244: „2-Fenoksyetanol [122-99-6]” — NDS 230 mg/m³, bez NDSCh i bez notacji „skóra”. Najmniejsze oznaczalne stężenie według karty, 14,5 mg/m³, to około 6 % wartości NDS.

STATUS (stan karty na 04.10.2026). Karta PN-Z-04538:2022-03 (wersja polska) nie ma nagłówka „Wycofana” ani wiersza „Data wycofania”: publikacja 22-03-2022, 10 stron, grupa cenowa E, Sektor Zdrowia, Środowiska i Medycyny, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; karta nie ma pola „Zastępuje”. Wyszukiwarka PKN pod hasłami „PN-Z-04538” i „fenoksyetanolu” (04.10.2026) zwraca tylko tę normę.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 04.10.2026). Numer 04538 stoi w 3 rekordach u 2 laboratoriów — pozycja AB 1207 jest w kopii rozbita na dwa rekordy (jeden bez zakresu i techniki); w aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026; wydania z 11.06.2026 i 02.07.2026) — w 2 wierszach u tych samych laboratoriów; przeszukanie wszystkich dokumentów PCA pobranych z BIP nie dało laboratoriów spoza kopii bazy; żadna pozycja nie jest zawieszona, a w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Postaci: „PN-Z-04538:2022-03” — AB 632 (obok instrukcji IB-32 wydanie 3 z 09.01.2024 r.); „PN-Z-04538:2022” (bez miesiąca) — AB 1207 (obok procedury PB-06L wydanie 4 z 5.01.2026 r.). Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-Z-04538”) pokazuje oba laboratoria — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 04.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). AB 632 — środowisko pracy, próbki powietrza pobrane na filtry i rurki z sorbentem: 10–460 mg/m³ (1,0–46,0 mg w próbce), chromatografia gazowa z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (GC-FID). AB 1207 — 1–750 mg/m³ (0,005–9,0 mg w próbce), chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS); pozycja stoi w grupie z trzema przedmiotami badań: środowisko pracy (próbki powietrza pobrane na rurki z węglem aktywnym), środowisko ogólne (próbki powietrza atmosferycznego) i pomieszczenia (próbki powietrza pobrane na rurki z węglem aktywnym).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — dolna granica: według karty 14,5 mg/m³; AB 632 podaje 10 mg/m³, AB 1207 — 1 mg/m³, co wymaga warunków innych niż w normie — sprawozdanie powinno je nazwać. Drugie — detektor: tytuł i karta mówią o detekcji płomieniowo-jonizacyjnej, a AB 1207 stosuje spektrometrię mas — wynik nie jest otrzymany techniką z tytułu normy. Trzecie — przedmiot: u AB 1207 pozycja stoi w grupie obejmującej też powietrze atmosferyczne i pomieszczenia — dla tych przedmiotów NDS nie jest wartością odniesienia. Czwarte — próbnik: karta go nie podaje; AB 632 pisze o filtrach i rurkach z sorbentem, AB 1207 — o rurkach z węglem aktywnym.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy próbnika, sorbentu, objętości ani strumienia pobierania powietrza, rozpuszczalnika, kolumny, warunków chromatografu ani obliczeń; treści artykułu CIOP z 2003 r. nie znamy.

Zasada metody

2-Fenoksyetanol w powietrzu stanowiska pracy oznacza się chromatografią gazową z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (karta PKN); wynik w mg/m³ porównuje się z NDS 230 mg/m³. Najmniejsze oznaczalne stężenie według karty — 14,5 mg/m³. Szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Powietrze na stanowiskach pracy — 2-fenoksyetanol — w aktualnych zakresach 2 laboratoriów
• Ocena narażenia zawodowego wobec NDS 230 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 244 wykazu)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-Z-04538:2022-03

Tytuł (PL)

Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie 2-fenoksyetanolu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej z detekcją płomieniowo-jonizacyjną

Title (EN)

Air purity protection — Determination of 2-phenoxyethanol at workplaces by gas chromatography with flame ionisation detection

Procedura krok po kroku

1. Pobieranie

   Próbnika i objętości NIE PODAJEMY — karta ich nie podaje.

2. Przygotowanie próbki

   Warunków NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

3. Analiza

   Chromatografia gazowa z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (karta PKN); warunków NIE PODAJEMY.

4. Wynik i ocena

   Stężenie w mg/m³; porównanie z NDS 230 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447); najmniejsze oznaczalne stężenie 14,5 mg/m³.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• 2-Fenoksyetanol — zasady bezpieczeństwa laboratorium chemicznego
• UWAGA MERYTORYCZNA: oba laboratoria podają dolną granicę niższą niż karta (14,5 mg/m³); AB 1207 stosuje GC-MS zamiast detekcji płomieniowo-jonizacyjnej z tytułu normy

Najczęstsze pytania