🌿 2-(2-Metoksyetoksy)etanol w powietrzu na stanowiskach pracy — adsorpcja na węglu aktywnym, desorpcja roztworem dichlorometanu i metanolu i chromatografia gazowa, PN-Z-04402
Krótko: o co chodzi
Oznaczanie par 2-(2-metoksyetoksy)etanolu w powietrzu na stanowiskach pracy: adsorpcja na węglu aktywnym, desorpcja roztworem dichlorometanu i metanolu i chromatografia gazowa. Badanie wykonuje się według normy PN-Z-04402:2011 (wersja polska); STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna; karta bez pól „Zastępuje” i „Zastąpiona przez”. Procedura obejmuje 4 kroki; stosuje się je m.in. do: Pomiary par 2-(2-metoksyetoksy)etanolu w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 50 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 365).
W skrócie
- Norma: PN-Z-04402:2011 (wersja polska)
- Kategoria: Środowisko
- Kroków procedury: 4
- STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna; karta bez pól „Zastępuje” i „Zastąpiona przez”
- Wydanie (z karty PKN): PN-Z-04402:2011, wersja polska; publikacja 12-09-2011, 7 stron, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30
- Zasada i oznaczalność (z karty): adsorpcja par na węglu aktywnym, desorpcja roztworem dichlorometanu i metanolu, chromatografia gazowa; najmniejsze oznaczalne stężenie 5 mg/m³
Przegląd
STATUS (stan na 18.11.2026). Karta PN-Z-04402:2011 (wersja polska) nie ma nagłówka „Wycofana”: publikacja 12-09-2011, 7 stron, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; pól „Zastępuje” i „Zastąpiona przez” nie ma. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „metoksyetoksy” (18.11.2026) zwraca tylko tę normę.
CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „Podano metodę polegającą na adsorpcji par 2-(2-metoksyetoksy)etanolu na węglu aktywnym, desorpcji związku roztworem dichlorometanu i metanolu i analizie otrzymanego roztworu metodą chromatografii gazowej. Najmniejsze stężenie 2-(2-metoksyetoksy)etanolu, jakie można oznaczyć tą metodą, wynosi 5 mg/m3”.
WARTOŚCI DOPUSZCZALNE I PRZEPIS O METODZIE. Wykaz NDS — załącznik nr 1 do rozporządzenia z 12 czerwca 2018 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 26 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 447), poz. 365 „2-(2-Metoksyetoksy)etanol” [111-77-3]: NDS 50 mg/m³, bez NDSCh, oznakowanie „skóra”. Według objaśnienia wykazu oznakowanie „skóra” znaczy, że „wchłanianie substancji przez skórę może być tak samo istotne jak przy narażeniu drogą oddechową”. Najmniejsze oznaczalne stężenie według karty (5 mg/m³) to jedna dziesiąta NDS. O metodzie mówi § 16 rozporządzenia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (tekst jednolity — Dz.U. 2025 poz. 949): „Badania i pomiary wykonuje się zgodnie z metodami określonymi w Polskich Normach, a w przypadku braku takich norm, metodami rekomendowanymi i zwalidowanymi przez laboratoria, o których mowa w § 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 1”. Tej normy przepis z nazwy nie wymienia, a innego przepisu, który by ją powoływał, NIE USTALILIŚMY.
DRUGIE ŹRÓDŁO. Dokumentacja wartości dopuszczalnych CIOP-PIB (Starek, Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2006, nr 1(47)) podaje, że metodę oznaczania tej substancji opublikowano w tym kwartalniku w 2005 r. (nr 1(43)); tekstu tej procedury w wolnym dostępie nie znaleźliśmy. Przebiegu poza polem „Zakres” karty nie podajemy.
CZEGO TU NIE PODAJEMY. Tekstu PN-Z-04402:2011 nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (7 stron). Nie podajemy ilości węgla aktywnego, objętości i strumienia powietrza, składu i objętości roztworu desorpcyjnego, detektora, warunków chromatografii ani obliczeń.
Zasada metody
Według karty normy pary 2-(2-metoksyetoksy)etanolu z powietrza na stanowisku pracy adsorbuje się na węglu aktywnym, desorbuje roztworem dichlorometanu i metanolu, a roztwór analizuje chromatografią gazową; najmniejsze oznaczalne stężenie to 5 mg/m³. Wynik porównuje się z NDS 50 mg/m³ (wykaz NDS z 2026 roku, pozycja 365).
Zastosowania
- Pomiary par 2-(2-metoksyetoksy)etanolu w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 50 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 365)
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (stan na 18.11.2026) | aktualna; karta bez pól „Zastępuje” i „Zastąpiona przez” |
| Wydanie (z karty PKN) | PN-Z-04402:2011, wersja polska; publikacja 12-09-2011, 7 stron, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30 |
| Zasada i oznaczalność (z karty) | adsorpcja par na węglu aktywnym, desorpcja roztworem dichlorometanu i metanolu, chromatografia gazowa; najmniejsze oznaczalne stężenie 5 mg/m³ |
| Wartości dopuszczalne, wobec których ocenia się wynik | NDS 50 mg/m³, bez NDSCh, oznakowanie „skóra” — Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 365 „2-(2-Metoksyetoksy)etanol” [111-77-3] |
Norma
- Numer normy
- PN-Z-04402:2011 (wersja polska)
- Tytuł (PL)
- Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie 2-(2-metoksyetoksy)etanolu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej
- Title (EN)
- Air purity protection — Determination of 2-(2-methoxyethoxy)ethanol at workplaces by gas chromatography
Procedura krok po kroku
-
Pobranie próbki
Pary adsorbuje się na węglu aktywnym (z karty). Objętości i strumienia NIE PODAJEMY.
-
Desorpcja
Roztworem dichlorometanu i metanolu (z karty).
-
Analiza chromatograficzna
Chromatografia gazowa; najmniejsze oznaczalne stężenie 5 mg/m³ (z karty). Warunków NIE PODAJEMY.
-
Wynik i ocena
Stężenie w mg/m³ porównuje się z NDS 50 mg/m³. Oznakowanie „skóra”: pomiar w powietrzu nie obejmuje wchłaniania przez skórę.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Rurki z węglem aktywnym i pompa do pobierania próbek | Do adsorpcji par (z karty); masy sorbentu, objętości i strumienia NIE PODAJEMY | — |
| Chromatograf gazowy | Karta normy podaje ogólnie „chromatografię gazową”; detektora NIE PODAJEMY | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Roztwór dichlorometanu i metanolu | — | Do desorpcji (z karty); składu i objętości NIE PODAJEMY |
| 2-(2-Metoksyetoksy)etanol — substancja wzorcowa | 111-77-3 | Do krzywej wzorcowej. Stężeń NIE PODAJEMY |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Oznakowanie „skóra” w wykazie NDS: pomiar w powietrzu nie obejmuje wchłaniania przez skórę (2-(2-metoksyetoksy)etanol, poz. 365)
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-Z-04402:2011 (wersja polska) — „Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie 2-(2-metoksyetoksy)etanolu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej”. Tytuł angielski: „Air purity protection — Determination of 2-(2-methoxyethoxy)ethanol at workplaces by gas chromatography”.
Na czym polega ta metoda?
Według karty normy pary 2-(2-metoksyetoksy)etanolu z powietrza na stanowisku pracy adsorbuje się na węglu aktywnym, desorbuje roztworem dichlorometanu i metanolu, a roztwór analizuje chromatografią gazową; najmniejsze oznaczalne stężenie to 5 mg/m³. Wynik porównuje się z NDS 50 mg/m³ (wykaz NDS z 2026 roku, pozycja 365).
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna; karta bez pól „Zastępuje” i „Zastąpiona przez”; Wydanie (z karty PKN): PN-Z-04402:2011, wersja polska; publikacja 12-09-2011, 7 stron, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; Zasada i oznaczalność (z karty): adsorpcja par na węglu aktywnym, desorpcja roztworem dichlorometanu i metanolu, chromatografia gazowa; najmniejsze oznaczalne stężenie 5 mg/m³; Wartości dopuszczalne, wobec których ocenia się wynik: NDS 50 mg/m³, bez NDSCh, oznakowanie „skóra” — Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 365 „2-(2-Metoksyetoksy)etanol” [111-77-3].
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 4 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Rurki z węglem aktywnym i pompa do pobierania próbek, Chromatograf gazowy.
Gdzie stosuje się to badanie?
Pomiary par 2-(2-metoksyetoksy)etanolu w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 50 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 365).
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Oznakowanie „skóra” w wykazie NDS: pomiar w powietrzu nie obejmuje wchłaniania przez skórę (2-(2-metoksyetoksy)etanol, poz. 365).
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-Z-04402.