Sadzeniaki ziemniaka: od 1 lutego 2027 r. test multiplex real-time RT-PCR zamiast próby oczkowej i testu ELISA
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 29 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1041) zmienia ocenę weryfikacyjną sadzeniaków ziemniaka: zamiast próby oczkowej na roślinach z wysadzonych oczek i testu immunologicznego DAS-ELISA laboratorium bada materiał pobrany bezpośrednio z bulw testem molekularnym multiplex real-time RT-PCR. Zmiana obowiązuje od 1 lutego 2027 r.
- Test obejmuje wirusy mogące powodować znaczną obniżkę plonów, w tym wirusa liściozwoju ziemniaka (PLRV) oraz wirusy A, M, S, X i Y ziemniaka (PVA, PVM, PVS, PVX, PVY); wykonuje się go na próbach bulw z plantacji nasiennych zakwalifikowanych w ocenie polowej oraz we wszystkich próbach odwoławczych i kontrolnych.
- Z każdej z n × 240 bulw wycina się niewielki fragment tkanki z części przystolonowej; skrawki łączy się losowo w n × 15 podpróbek pierwotnych po 16 skrawków, a lizaty trzech podpróbek pierwotnych — w podpróbki wtórne. Wykrycie wirusa w podpróbce wtórnej oznacza badanie podpróbek pierwotnych na wszystkie wirusy objęte testem.
- Skrawki przechowuje się poniżej –20 °C, a lizat w ok. 4 °C najwyżej 7 dni (dłużej — poniżej –20 °C); poziom porażenia szacuje się programem SeedCalc8 Międzynarodowego Związku Oceny Nasion (ISTA), a porażenie ogółem to suma wyników dla poszczególnych wirusów.
- Próba średnia z plantacji do 10 ha liczy 240 bulw z 24 prób częściowych po 10 bulw; bulwy pobiera się między 10. a 20. dniem po zniszczeniu naci, dla odmian wczesnych nie wcześniej niż 10 lipca, średniowczesnych — 1 sierpnia, a późnych — 20 sierpnia. Gdy stan dostarczonej próby uniemożliwia pobranie materiału do badań, pobiera się nową próbę.