Podziemne składowiska odpadów: nowe rozporządzenie — próbki do monitoringu co najmniej co 3 miesiące, a pobieranie i badania tylko w laboratoriach akredytowanych albo certyfikowanych jednostkach badawczych
Minister Klimatu i Środowiska wydał 26 października 2026 r. rozporządzenie w sprawie wymagań dla podziemnych składowisk odpadów i ich monitoringu (Dz.U. 2026 poz. 1414), ogłoszone 27 października i obowiązujące od 28 października. Zastępuje rozporządzenie z 2011 r.: pobieranie próbek i badania w monitoringu wykonuje się co najmniej co 3 miesiące zamiast co 6, a prowadzić je mogą tylko laboratoria z certyfikatem akredytacji albo certyfikowane jednostki badawcze; przy koncesjach udzielonych wcześniej monitoring do końca 2027 r. prowadzi się według koncesji.
- § 15: pobranie próbek i badania substancji oraz parametrów wskaźnikowych w fazie eksploatacyjnej i poeksploatacyjnej wykonuje się co najmniej co 3 miesiące, a prowadzą je laboratoria z certyfikatem akredytacji (art. 24 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku) albo certyfikowane jednostki badawcze (art. 16 ust. 1 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach) — w zakresie pobierania próbek i badań, w którym są akredytowane lub certyfikowane. Rozporządzenie z 2011 r. wymagało badań co najmniej co 6 miesięcy w laboratoriach badawczych z wdrożonym systemem jakości w rozumieniu przepisów o normalizacji, a wymóg dotyczył samych badań, nie pobierania próbek.
- Faza przedeksploatacyjna wyznacza zakres dalszego monitoringu: substancje i parametry wskaźnikowe dobrane tak, by ich przekroczenie wskazywało negatywny wpływ składowiska na środowisko, częstotliwość pobierania próbek wód powierzchniowych, podziemnych i z odwodnienia wyrobisk górniczych oraz prądu powietrza odprowadzanego ze składowiska, a także lokalizację otworów obserwacyjnych, punktów pomiarowych i punktów poboru próbek. Otworów obserwacyjnych ma być co najmniej trzy: jeden na dopływie wód podziemnych do składowiska i dwa na ich odpływie.
- W fazie eksploatacyjnej monitoring obejmuje ilość i rodzaj składowanych odpadów, badanie substancji i parametrów wskaźnikowych oraz kontrolę górotworu (konwergencja i warunki geomechaniczne, dopływy wód podziemnych, gazonośność), a po zamknięciu — parametry wskaźnikowe wód podziemnych, konwergencję i kontrolę geochemiczną powietrza glebowego przy zlikwidowanych wyrobiskach pionowych, wyrobiskach o nachyleniu ponad 45° i odwiertach. Monitoringu po zamknięciu nie prowadzi się dla składowisk odpadów obojętnych i dla składowisk, na których leżą wyłącznie niebezpieczne odpady z budowy, remontu i rozbiórki o kodach 17 06 01* i 17 06 05* (materiały zawierające azbest); przy koncesjach udzielonych przed wejściem rozporządzenia w życie monitoring do 31 grudnia 2027 r. prowadzi się według koncesji.
- Nowe są wymagania dla podziemnych składowisk odpadów niebezpiecznych przyjmujących odpady rtęciowe poddane konwersji (rozporządzenie (UE) 2017/852): pojemniki wypełnione najwyżej w 80 %, z materiałów odpornych na korozję i wstrząsy, w tym ze stali węglowej (co najmniej ASTM A36) lub nierdzewnej (AISI 304, 316L), w miarę możliwości bez spawów, gazo- i cieczoszczelne, z pozytywnym wynikiem badania typu obejmującego swobodny spadek i badania szczelności według rozdziałów 6.1.5.3 i 6.1.5.4 części 6 załącznika A do umowy ADR oraz z trwale przymocowaną tabliczką z numerem certyfikatu wytwórcy lub posiadacza odpadów, który podaje m.in. ilość i czystość rtęci, a w razie potrzeby opis zanieczyszczeń z raportem z analizy. Rozporządzenie nie zawiera już kryteriów i procedury dopuszczania odpadów na podziemne składowisko, które obejmował akt z 2011 r.