Pięć krajowych laboratoriów referencyjnych dla wody do picia i kąpielisk — w Białymstoku, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i Olsztynie
Rozporządzeniem z 27 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 707) Minister Zdrowia wyznaczył laboratoria wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych na krajowe laboratoria referencyjne w zakresie badań jakości wody przeznaczonej do spożycia i wody w kąpieliskach. Rozporządzenie wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., a zadania określone w ustawie laboratoria mają wykonywać od 1 stycznia 2028 r.
- Woda do spożycia: Białystok — badania mikrobiologiczne, Kraków — badania promieniotwórczości, Poznań — badania fizykochemiczne i sensoryczne (bez oznaczania pozostałości pestycydów), Warszawa — oznaczanie pozostałości pestycydów. Kąpieliska: Laboratorium Badań Środowiskowych i Żywności WSSE w Olsztynie.
- Ustawa z 13 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 605) powierza laboratoriom referencyjnym m.in. szkolenia z nowych metod i procedur oraz ich weryfikacji lub walidacji, możliwość organizowania krajowych badań biegłości według PN-EN ISO/IEC 17043 i porównań międzylaboratoryjnych, udział w badaniach biegłości, badania nowych parametrów wraz z opracowaniem metod oraz współpracę m.in. ze Wspólnym Centrum Badawczym Komisji Europejskiej.
- Laboratorium referencyjne musi mieć akredytację PCA na zgodność z PN-EN ISO/IEC 17025 w zakresie metod, dla których pełni tę funkcję. Może rozstrzygać rozbieżności w wynikach monitoringu zgodności wody do spożycia i badań wody w kąpieliskach — koszty ponosi wtedy podmiot, który kwestionuje wyniki.
- Laboratoria referencyjne potwierdzają też równoważność metod alternatywnych z metodami referencyjnymi (ocena według PN-EN ISO 17994 albo serii PN-EN ISO 16140, badania w akredytowanych laboratoriach krajowych), zanim Główny Inspektor Sanitarny skieruje wniosek o uznanie metody do Komisji Europejskiej; do końca 2027 r. to zadanie wykonuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.