INiG-PIB w projekcie SHIMMER: dotychczasowe metody wykrywania wycieków mogą być skutecznie stosowane w sieciach z mieszaninami gazu ziemnego i wodoru, zwłaszcza przy udziale wodoru do 20 % — najwyższą ogólną skuteczność wykazały detektory przenośne, uzupełniane kamerami OGI i laserem TDLAS
Instytut Nafty i Gazu — Państwowy Instytut Badawczy (INiG-PIB) opublikował 14 września 2026 r. wnioski z laboratoryjnych testów metod wykrywania wycieków mieszanin gazu ziemnego z wodorem (NG-H₂), przeprowadzonych w europejskim projekcie SHIMMER. Wprowadzanie wodoru do istniejącej sieci gazowej stawia według Instytutu nowe wyzwania w zakresie szczelności infrastruktury; szczegółowe wyniki zawiera raport projektu D3.5.
- Badania wykonano na stanowisku laboratoryjnym INiG (GU_84), które pozwala wywoływać kontrolowane wycieki metanu i jego mieszanin z wodorem i jest wyposażone w urządzenia symulujące warunki atmosferyczne zakłócające pomiar. Wycieki o natężeniu 0,1–4,75 l/min — typowe małe wycieki w sieciach gazowych — wywoływano na dyszy, połączeniu gwintowanym i kołnierzu; mieszaniny zawierały 0–20 % wodoru, a dla oceny dolnej granicy wykrywalności także 50 % i 80 %.
- Oceniono cztery metody na ośmiu urządzeniach — detektory przenośne (sniffery), obrazowanie optyczne gazu (OGI), obrazowanie akustyczne (AGI) i absorpcyjną spektroskopię laserową z przestrajalnym laserem diodowym (TDLAS) — w seriach po 10 niezależnych pomiarów. Za wykryty uznawano wyciek, gdy stężenie metanu lub wodoru w powietrzu wynosiło co najmniej 50 ppm; sniffery z czujnikami metanu wykryły wszystkie wycieki (czułość 100 %), z czujnikami wodoru również, a przy 0–20 % wodoru nie trzeba zmieniać procedur ani sprzętu.
- Kamery OGI wykryły wszystkie wycieki mieszanin z 0–50 % wodoru; przy 80 % skuteczność wyraźnie spada i zależy od kamery. TDLAS wykrył wszystkie wycieki z czułością przekraczającą założone 75 %. Dolna granica wykrywalności metody akustycznej zmienia się m.in. z kształtem wycieku, zawartością wodoru i urządzeniem — według raportu metoda ta wydaje się najmniej odpowiednia dla mieszanin NG-H₂.
- W ocenie według ośmiu kryteriów (m.in. dolna granica wykrywalności, odporność na zmiany składu gazu, dostępność urządzeń i norm pomiarowych, koszty, kwalifikacje personelu) w skali 1–5 najwyżej wypadła metoda snifferów. Uniwersalnej metody nie ma: według INiG-PIB kluczowe pozostaje podejście wielometodowe — sniffery i OGI wzajemnie się uzupełniają, a TDLAS zapewnia zdalne wykrywanie w trudno dostępnych miejscach. Projekt finansuje Clean Hydrogen Partnership (umowa nr 101111888).