GIS na Europejski Dzień Radonu: poziom odniesienia 300 Bq/m³, pomiary średnioroczne detektorami śladowymi w sezonie grzewczym, a laboratoria zgłaszają przekroczenia państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu
Główny Inspektorat Sanitarny przypomniał 6 listopada 2026 r., przed Europejskim Dniem Radonu obchodzonym 7 listopada w rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, kiedy wynik pomiaru radonu w budynku trzeba zgłosić inspekcji sanitarnej, i zalecił wykonywanie pomiarów w sezonie grzewczym, od października do marca.
- Poziom odniesienia wynosi 300 Bq/m³ średniorocznego stężenia promieniotwórczego radonu w powietrzu wewnątrz pomieszczeń. Główny Inspektor Sanitarny identyfikuje tereny, na których w znacznej liczbie budynków stężenie to może być przekroczone, i nadzoruje Krajowy plan działania w przypadku długoterminowych zagrożeń wynikających z narażenia na radon w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi oraz w miejscach pracy (M.P. poz. 169).
- W miejscu pracy, w którym mimo działań zgodnych z zasadą optymalizacji stężenie radonu przekracza 300 Bq/m³, kierownik jednostki organizacyjnej musi powiadomić państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (art. 51 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 1a pkt 15 ustawy Prawo atomowe, Dz.U. 2024 poz. 1277).
- Laboratoria wykonujące pomiary średniorocznego stężenia radonu same informują państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego o przekroczeniu, gdy pomiar zlecił wynajmujący lub sprzedający mieszkanie. Wykaz laboratoriów akredytowanych w tym zakresie jest w serwisie Polskiego Centrum Akredytacji, a GIS zaleca pomiary w sezonie grzewczym od października do marca.
- Do pomiarów średniorocznego stężenia radonu wewnątrz pomieszczeń stosuje się detektory śladowe w komorze dyfuzyjnej: detektor jest eksponowany przez ściśle określony czas w badanym pomieszczeniu, a po ekspozycji odczytuje się go — najczęściej w specjalistycznym laboratorium.
- Radon w powietrzu gruntowym mierzy się miernikiem RM-2 z komorami jonizującymi IK-250 albo systemem komór scyntylacyjnych (komór Lucasa) z fotopowielaczem i licznikiem impulsów; w otworach badawczych po sondowaniach geotechnicznych, na głębokości posadowienia budynku lub głębiej, stosuje się detektory z węglem aktywnym, komory jonizacyjne (pomiary krótkoterminowe) albo detektory śladowe (długoterminowe).
- Radon wnika do budynków przez spękania fundamentów i podłóg, złącza konstrukcyjne i nieszczelności wokół rur, a źródłem bywają też materiały budowlane z naturalnymi izotopami promieniotwórczymi. Według GIS tynk cementowo-wapienny z podwójną warstwą farby olejnej zmniejsza współczynnik ekshalacji radonu o ok. 75 %, farba emulsyjna o ok. 35 %, a klejowa o ok. 20 %; za najskuteczniejszą metodę redukcji uznaje się depresję podpodłogową (pułapkę radonową).
Źródło: GIS — Europejski Dzień Radonu - niewidoczny gaz, realne zagrożenie! (06.11.2026)