Komisja Europejska przyjęła jednolite warunki eksploatacji ferm drobiu i świń (UCOL) na podstawie dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych — limity wydalanego azotu i fosforu oraz emisji amoniaku z budynków i obowiązkowy monitoring; stosowanie w latach 2030–2032
Komisja Europejska poinformowała 8 października 2026 r. o przyjęciu decyzji wykonawczej C(2026) 6899 w sprawie jednolitych warunków przepisów eksploatacyjnych w chowie drobiu i świń (UCOL), wydanej na podstawie art. 70i dyrektywy 2010/75/UE zmienionej dyrektywą (UE) 2024/1785. Warunki zastępują rozproszone podejścia krajowe wspólnymi minimalnymi standardami ograniczania emisji amoniaku, azotu i fosforu.
- Załącznik określa maksymalne ilości wydalanego azotu i fosforu na stanowisko rocznie: dla świń 3,6 kg N dla warchlaków, 12,0 kg N dla tuczników i 25,0 kg N dla loch (z prosiętami), a fosforu odpowiednio 1,5, 4,5 i 12,0 kg P2O5; dla świń iberyjskich wartości azotu mogą być wyższe nawet o 30 %, dla innych ciężkich świń o 20 %. Osobne tabele obejmują drób oraz maksymalne emisje amoniaku z budynków inwentarskich dla świń i drobiu.
- Monitoring: wydalanie azotu i fosforu — raz w roku dla każdej kategorii zwierząt, bilansem masy opartym na pobraniu paszy, zawartości białka ogólnego i fosforu ogólnego w dawce oraz wynikach produkcyjnych; emisję amoniaku z każdego budynku — bilansem masy azotu na kolejnych etapach postępowania z nawozem naturalnym albo wskaźnikami emisji, raz w roku; metan i pył — wskaźnikami emisji. Techniki monitoringu dopracowują państwa członkowskie.
- Zapachy monitoruje się tam, gdzie spodziewana lub potwierdzona jest uciążliwość — normami EN, np. olfaktometrią dynamiczną według EN 13725 (stężenie zapachowe) lub EN 16841-1 albo -2 (narażenie na zapach), albo metodami alternatywnymi o równoważnej jakości danych. Skuteczność urządzeń oczyszczania powietrza weryfikuje się raz, przy uruchomieniu, pomiarami amoniaku, zapachu lub pyłu w warunkach fermy (metody EN lub równoważne), a ich działanie kontroluje się co miesiąc.
- Można stosować techniki spoza listy, jeśli państwo członkowskie potwierdzi naukowo co najmniej równoważny poziom ochrony środowiska; dane i metody walidacji mają być udokumentowane i publicznie dostępne. Terminy wynikają z dyrektywy (UE) 2024/1785: cztery lata od wejścia w życie aktu wykonawczego dla instalacji o obsadzie od 600 dużych jednostek przeliczeniowych (LSU), pięć lat od 400 LSU i sześć lat dla pozostałych — według Komisji stosowanie zacznie się w latach 2030–2032.