Opakowania ze szkła kryształowego mogą do końca 2029 r. przekraczać próg 100 mg/kg sumy ołowiu, kadmu, rtęci i chromu(VI) — kryształ z ołowiem wolno wytwarzać tylko do końca 2028 r., po dealkalizacji i w zamkniętym obiegu
Decyzja delegowana Komisji (UE) 2026/1948, opublikowana 28 października 2026 r. w Dzienniku Urzędowym UE, wprowadza dla opakowań ze szkła kryształowego czasowe odstępstwo od art. 5 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, według którego suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu lub jego części składowej nie może przekraczać 100 mg/kg. Odstępstwo obowiązuje do 31 grudnia 2029 r., a decyzja weszła w życie następnego dnia po publikacji.
- Dyrektywa 94/62/WE zwalniała z progu metali ciężkich opakowania wykonane w całości ze szkła kryształowego ołowiowego (art. 11 ust. 2); rozporządzenie (UE) 2025/40, które ją uchyliło, takiego ogólnego zwolnienia nie przewiduje, a kryształ ołowiowy z definicji zawiera dużo tlenku ołowiu i progu nie spełni. Według motywów decyzji producenci opracowali już bezołowiowe składy szkła, ale piece, strumienie stłuczki i otoczenie produkcji zachowują pozostałości ołowiu z dawnych procesów, więc zejście do 100 mg/kg wymaga osobnej, bezołowiowej infrastruktury produkcyjnej.
- Decyzja 2001/171/WE ustanawia warunki, na jakich opakowania szklane mogą przekraczać poziomy stężenia metali ciężkich, gdy przekroczenie wynika ze stosowania szkła z recyklingu; nowe art. 5a i 5b dokładają warunki dla szkła kryształowego. Opakowania z ołowiem dodanym celowo albo pochodzącym z zanieczyszczenia resztkowego wolno wytwarzać tylko do 31 grudnia 2028 r., a wytworzone wcześniej można do 31 grudnia 2029 r. wykańczać (także obróbką na zimno), napełniać, etykietować, dystrybuować i wprowadzać do obrotu. Ołów wolno dodawać tylko w zakresie niezbędnym do produkcji, a opakowanie przechodzi dealkalizację albo równoważny proces tworzący barierę powierzchniową, która ogranicza uwalnianie ołowiu do zawartości — według motywu 10 badania francuskiej Komisji ds. Energii Atomowej i Energii Alternatywnych (CEA) wskazują, że warstwa krzemionkowa po dealkalizacji znacznie to uwalnianie ogranicza.
- Zamknięty i kontrolowany obieg (art. 5c): trwałe oznakowanie wskazujące producenta szkła kryształowego, informacja dla użytkowników końcowych o bezpłatnym zwrocie opakowania do recyklingu, przekazanie zwróconych opakowań producentowi wskazanemu oznakowaniem z możliwością ponownego wprowadzenia ich do jego procesu produkcyjnego, a u producenta — dokumentacja działania obiegu udostępniana na żądanie właściwym organom i Komisji. Według motywu 9 chodzi głównie o opakowania o wysokiej wartości dla napojów spirytusowych, perfum i kosmetyków, w znacznej części wywożone poza UE.
- Opakowanie ze szkła kryształowego to w decyzji opakowanie wykonane całkowicie lub częściowo z kategorii szkła kryształowego wymienionych w załączniku I do dyrektywy 69/493/EWG, a według art. 6 tej dyrektywy właściwości kategorii wolno sprawdzać wyłącznie metodami z jej załącznika II. Są to: oznaczenie sumy BaO i PbO metodą wagową jako siarczanów po roztworzeniu próbki kwasem fluorowodorowym i siarkowym, oznaczenie BaO (wagowo jako BaSO₄), ZnO (miareczkowanie kompleksometryczne) i K₂O (wagowo jako tetrafenyloboran potasu) z tolerancją ±0,1 wartości bezwzględnej i średnią z co najmniej trzech analiz, gdy wynik wypada w granicach tolerancji poniżej progów 30, 24 lub 10 %, a także gęstość wagą hydrostatyczną (próbka co najmniej 20 g, woda destylowana o temperaturze 20 °C), współczynnik załamania refraktometrem i mikrotwardość Vickersa według ASTM E 92-65 przy obciążeniu 50 g (średnia z 15 pomiarów).