Unijny program kontroli pozostałości pestycydów na lata 2027–2029: rozporządzenie (UE) 2026/748 — 683 próbki na produkt rocznie, z Polski 51, przesiew jakościowy najwyżej w 15% próbek
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/748, opublikowane 1 kwietnia 2026 r., ustanawia wieloletni skoordynowany unijny program kontroli pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego na lata 2027, 2028 i 2029. Stosuje się je od 1 stycznia 2027 r. i zastępuje program z rozporządzenia (UE) 2025/854.
- Państwa pobierają i analizują próbki dla kombinacji pestycyd/produkt z załącznika I: produktów roślinnych (m.in. jabłka, pomarańcze, banany, pomidory, ziemniaki, pszenica, ryż brązowy, wino, oliwa) i zwierzęcych (tłuszcz wołowy, drobiowy i wieprzowy, mleko krowie, jaja kurze, wątroba wołowa). Wiele substancji bada się tylko w wybranych produktach i latach — np. tlenek etylenu w 2029 r. wyłącznie w suszonej fasoli i ryżu brązowym.
- Minimalna liczba próbek na produkt i rok wynosi łącznie 683 — od 12 w mniejszych państwach przez 51 w Polsce do 106 w Niemczech. EFSA oceniła, że przy 683 próbkach z co najmniej 32 produktów wskaźnik przekroczeń NDP powyżej 1% da się oszacować z marginesem błędu 0,75%. Dochodzą próbki żywności dla niemowląt i małych dzieci — w kolejnych latach programu 10 próbek przetworzonych produktów zbożowych, 10 próbek innej żywności oraz po 5 próbek preparatów do początkowego i dalszego żywienia — a także próbki z rolnictwa ekologicznego, jeżeli są dostępne, proporcjonalnie do udziału w rynku, co najmniej jedna.
- Jakościowe metody przesiewowe wolno stosować w nie więcej niż 15% próbek, a wynik dodatni trzeba potwierdzić ilościowo metodą docelową. Metody jednoskładnikowe może wykonać inne laboratorium urzędowe, które ma je zwalidowane. Akt odsyła do wytycznych SANTE/11312/2021 v2 dotyczących kontroli jakości i walidacji, opublikowanych na stronie Komisji, a pobieranie próbek — według dyrektywy 2002/63/WE.
- Wyniki trafiają do EFSA w formacie standardu opisu próbek wersji 2 do 31 sierpnia następnego roku, a przy złożonych definicjach pozostałości każdy analit mierzony osobno raportuje się osobno. Dla próbek pobranych w 2026 r. nadal stosuje się rozporządzenie 2025/854 — do 1 września 2027 r.; ono również przewidywało 683 próbki, z czego 51 z Polski.
Źródło: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/748 z dnia 31 marca 2026 r. (Dz.U. L 2026/748, 1.4.2026)