Pył PM10 po zimowym posypywaniu dróg piaskiem i solą: Komisja określiła, jak wykazać i odjąć ten udział od przekroczeń — metoda frakcji grubej (50 % różnicy PM10 i PM2,5) albo analiza chemiczna próbek PM10
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/2468, opublikowana 6 listopada 2026 r., ustala na podstawie dyrektywy w sprawie jakości powietrza (UE) 2024/2881 szczegóły techniczne metodyki określania udziału pyłu, który po zimowym posypywaniu dróg piaskiem lub solą ponownie unosi się w powietrze. Tylko po takim wykazaniu przekroczenie dobowej lub rocznej wartości dopuszczalnej PM10 można przypisać posypywaniu dróg. Decyzja wchodzi w życie 26 listopada 2026 r.
- Dyrektywa (UE) 2024/2881 pozwala przy ocenie zgodności z wartościami dopuszczalnymi pominąć udział przekroczeń PM10 wynikający z zimowego posypywania dróg, a strefy z takimi przekroczeniami wyłączyć z obowiązku opracowania planu ochrony powietrza — pod warunkiem że wprowadzono niezbędne środki obniżające stężenia PM10.
- Dzień oceny to dzień, w którym w punkcie pomiarowym przekroczono dobową wartość dopuszczalną PM10. Trzeba wykazać posypanie dróg przed tym dniem w sezonie zimowym (przy soli także termin ostatniego posypania oraz temperaturę, opady i stan nawierzchni do dnia oceny), suchą nawierzchnię w dniu oceny, odległość punktu od posypywanego obszaru i ewentualny napływ zanieczyszczeń z dużych odległości, a także to, że żadne inne źródło nie przyczyniło się znacząco do wzrostu stężeń PM10.
- Gdy brakuje danych do innych metod, udział piasku można wyznaczyć metodą frakcji pyłu grubego: pył gruby to różnica stężeń PM10 i PM2,5, a 50 % tej frakcji przypisuje się posypywaniu dróg piaskiem. Warunki: frakcja gruba wyższa niż w punktach bez wpływu posypywania i stosunek PM2,5/PM10 najwyżej 0,5; PM10 i PM2,5 pobierane i mierzone w tym samym punkcie tą samą lub równoważną metodą (bez pomiaru PM2,5 — szacunek ze stosunku PM2,5/PM10 w porównywalnym punkcie); opony kolcowane nieużywane albo najwyżej 1 % użytkowanych opon.
- Udział soli można wyznaczyć analizą chemiczną: potrzebny jest skład chemiczny użytej soli, próbki PM10 pobrane w każdym dniu, którego to dotyczy (w punkcie pod wpływem posypywania albo w punkcie o podobnych cechach) i analizowane metodą referencyjną lub równoważną, oraz odpowiednie obliczenie stężenia materiału z posypywania dla każdego dnia.
- Udział określa się w każdym punkcie pomiarowym dla każdego dnia oceny i wyraża w µg/m³; dane z pomiarów lub modelowania muszą spełniać cele jakości danych z załącznika V dyrektywy. Przekroczenie przypisuje się posypywaniu tylko wtedy, gdy skorygowane stężenie dobowe PM10 nie przekracza wartości dopuszczalnej; skorygowaną średnią roczną liczy się ze skorygowanych stężeń dobowych, bez usuwania tych dni ze statystyki przekroczeń.
- Państwa przekazują Komisji sprawozdania techniczne: strefy i punkty pomiarowe, liczbę przekroczeń dobowych oraz stężenia dobowe i roczne przed odjęciem udziału i po nim, opis metody, kontrolę i zapewnienie jakości, analizę niepewności (margines błędu, przedziały ufności) oraz dowody działań ograniczających pył — m.in. optymalizacji posypywania, odśnieżania, wiązania pyłu i czyszczenia ulic. Najlepsze praktyki państw zebrano w technicznym dokumencie pomocniczym z listopada 2026 r.