Węglany w paszy: metoda urzędowa wraca do rozporządzenia 152/2009 rok po skreśleniu — rozkład kwasem chlorowodorowym (1,10 g/ml), pomiar objętości CO₂ aparatem Scheiblera-Dietricha lub kalcymetrem, wynik jako węglan wapnia względem 0,5 g czystego CaCO₃; naważka 0,5 g, 1 g albo 2–3 g
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/782, opublikowane 24 kwietnia 2025 r., dodaje do załącznika III rozporządzenia (WE) nr 152/2009 część P — oznaczanie węglanów w paszy. Tę samą metodę skreśliło rozporządzenie wykonawcze 2024/771, uznając, że prawo paszowe UE nie wymaga już kontroli zgodności w tym zakresie. Komisja przywraca ją, bo węglany trzeba oznaczać w dopuszczonym dodatku paszowym węglan lantanu – oktahydrat, a katalog materiałów paszowych (rozporządzenie nr 68/2013) wymaga obowiązkowej deklaracji węglanu wapnia dla części materiałów.
- Zakres i zasada: metoda oznacza węglany, umownie wyrażane jako węglan wapnia, w paszy — z wyjątkiem pasz zawierających węglan żelaza. Węglany rozkłada się kwasem chlorowodorowym, wydzielony CO₂ zbiera się w rurce pomiarowej i porównuje jego objętość z objętością uwolnioną w tych samych warunkach z 0,5 g czystego węglanu wapnia. Odczynniki: kwas chlorowodorowy o gęstości 1,10 g/ml, czysty węglan wapnia, kwas siarkowy ok. 0,05 mol/l zabarwiony czerwienią metylową (ciecz w rurkach aparatu).
- Naważka zależy od zawartości węglanów (jako CaCO₃): 0,5 g przy 50–100 %, 1 g przy 40–50 %, 2–3 g w pozostałych produktach. Wszystkie oznaczenia wykonuje się w tych samych warunkach, aby nie korygować różnic temperatury i ciśnienia — najlepiej w pomieszczeniu z regulacją temperatury. Przy aparacie Scheiblera-Dietricha i próbce powyżej 2 g najpierw dodaje się do kolby 15 ml wody destylowanej, tyle samo w teście kontrolnym; przy aparacie o innej objętości naważki i obliczenia trzeba dopasować.
- Obliczenie: X = V × 100 / (V₁ × 2m), gdzie X — % (m/m) węglanów jako węglan wapnia, V — ml CO₂ z próbki, V₁ — ml CO₂ z 0,5 g CaCO₃, m — masa próbki w gramach. Dodatek opisuje procedurę krok po kroku: kolba z małą rurką z nietłukącego się szkła zawierającą 10 ml kwasu, ustawienie zera kranikiem trójdrożnym, powolne wlanie kwasu, wyrównanie ciśnienia przesuwną rurką, wytrząsanie do ustania wydzielania CO₂ i odczyt po kilku minutach, gdy objętość gazu się ustali; test kontrolny na 0,5 g węglanu wapnia.
- Tło: rozporządzenie wykonawcze 2024/771 z 29 lutego 2024 r. zastąpiło w całości załączniki do rozporządzenia 152/2009 i usunęło m.in. metody oznaczania lotnych zasad azotowych i węglanów (brak wymogu kontroli zgodności), wymieniło metodę diklazurilu, a wolny i całkowity gossypol skierowało do norm EN. Rok później węglany wracają jako część P, po części O (chlor z chlorków). Rozporządzenie 2025/782 weszło w życie dwudziestego dnia po publikacji.