Zoksamid — nowe NDP od 19 sierpnia 2025 r.: cebula, czosnek i szalotka 0,7 mg/kg (tolerancja importowa, uprawy w USA), pomidory 2 mg/kg zamiast 0,5, szczypiorek 0,01 mg/kg zamiast 30, miód 0,2 mg/kg, oberżyny 0,5 mg/kg z przypisem; EFSA — QuEChERS z LC-MS/MS, LOQ 0,01 mg/kg
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/146, opublikowane 30 stycznia 2025 r., zastępuje kolumnę zoksamidu w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 396/2005 i skreśla ją z załącznika III. Podstawą jest uzasadniona opinia EFSA z przeglądu istniejących NDP (art. 12) połączona z wnioskiem Gowan Crop Protection o tolerancję importową dla cebuli, ekstrapolowaną na czosnek i szalotkę. Nowe poziomy stosuje się od 19 sierpnia 2025 r.; produkty wprowadzone do obrotu wcześniej podlegają dawnym przepisom.
- Nowe NDP (definicja pozostałości: zoksamid, suma izomerów składowych): winogrona stołowe i do wina 5 mg/kg, ziemniaki 0,02, czosnek, cebula i szalotka 0,7 (wcześniej 0,02 na granicy oznaczalności), pomidory 2, ogórki, korniszony, cukinie, melony, dynie i arbuzy 2, oberżyny 0,5 z przypisem (EFSA wskazała brak części badań pozostałości; Komisja uwzględni dane przedłożone do 30 stycznia 2027 r. albo ich brak), miód 0,2 mg/kg. Pozostałe produkty — granica oznaczalności: 0,01 mg/kg, a dla chmielu i przypraw 0,05 mg/kg. Sprostowanie z 4 listopada 2025 r. poprawia punkt 2 załącznika: kolumnę zoksamidu skreśla się w części B załącznika III, a nie w części A.
- Zmiany względem dotychczasowych poziomów (tabela 3 EFSA): pomidory 0,5 → 2 mg/kg (z istniejącego CXL Kodeksu, poparte danymi), oberżyny 0,02 → 0,5 (próbnie, ekstrapolacja z pomidorów), miód 0,05 → 0,2 (próbnie). Dla szczypiorku EFSA nie miała żadnych badań pozostałości (dotychczas 30 mg/kg) — akt obejmuje go grupą warzyw liściastych i ziół z poziomem 0,01 mg/kg. Komisja skonsultowała granice oznaczalności z laboratoriami referencyjnymi UE ds. pozostałości, które wskazały poziomy osiągalne analitycznie dla wszystkich produktów.
- Metody (EFSA): do celów kontroli — wielopozostałościowa metoda QuEChERS z LC-MS/MS zwalidowana przy LOQ 0,01 mg/kg w czterech głównych grupach matryc roślinnych i w miodzie; według laboratoriów referencyjnych UE LOQ 0,01 mg/kg jest osiągalny rutynowo także w czarnej herbacie i miodzie. Brakuje niezależnej walidacji (ILV) dla matryc o wysokiej kwasowości (istotne dla winogron) i dla miodu. Definicja pozostałości do oceny ryzyka: suma zoksamidu i metabolitu RH-141452 wyrażona jako zoksamid; dla produktów przetworzonych osobno metabolit RH-150721.
- Ocena ryzyka (EFSA, PRIMo 3.1): ADI zoksamidu 0,5 mg/kg mc./dzień, ARfD dla związku macierzystego niepotrzebna; najwyższe narażenie przewlekłe 0,5 % ADI (populacja ogólna Portugalii), także po uwzględnieniu CXL. Dla metabolitu RH-150721 ADI 0,04 mg/kg mc./dzień; przy założeniu pełnej przemiany związku macierzystego najwyższe narażenie ostre — gotowana dynia, 49 % ARfD tego metabolitu. Obciążenie paszowe zwierząt (ziemniaki) poniżej progu 0,004 mg/kg mc./dzień, więc NDP w produktach zwierzęcych pozostają na granicy oznaczalności.