Listeria w żywności gotowej do spożycia: od 1 lipca 2026 r. „nie wykryto w 25 g” w całym okresie przydatności, jeśli producent nie wykaże, że nie przekroczy 100 jtk/g — EURL Lm zaktualizowało wytyczne do testów prowokacyjnych
Laboratorium referencyjne UE ds. Listeria monocytogenes (EURL Lm) opublikowało 26 lutego 2026 r. poprawkę do wytycznych technicznych w sprawie testów prowokacyjnych i badań trwałości żywności gotowej do spożycia. Dokument wspiera stosowanie rozporządzenia (UE) 2024/2895, które od 1 lipca 2026 r. rozszerza kryterium „nie wykryto w 25 g” na produkty w obrocie przez cały okres przydatności do spożycia, jeśli producent nie wykaże, że poziom 100 jtk/g nie zostanie przekroczony.
- Rozporządzenie 2024/2895 zmieniło pozycję 1.2 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 2073/2005 (żywność gotowa do spożycia, w której możliwy jest wzrost L. monocytogenes, inna niż żywność dla niemowląt i specjalnego przeznaczenia medycznego). Jeśli producent nie wykaże właściwemu organowi, że przez cały okres przydatności nie zostanie przekroczone 100 jtk/g, kryterium „nie wykryto w 25 g” (n = 5, c = 0; EN ISO 11290-1) obowiązuje dla produktów w obrocie w całym okresie przydatności — dotąd dotyczyło ono tylko etapu przed wyjściem spod kontroli producenta.
- Wytyczne EURL Lm (wersja 4 z poprawką 1) należy czytać razem z normą EN ISO 20976-1 i dokumentem DG SANTE; poprawka aktualizuje odesłanie do nowej wersji dokumentu DG SANTE z grudnia 2025 r., zastępuje załącznik z zalecanym zestawem szczepów odesłaniem do osobnego raportu i poprawia wzór w pkt 6.2.2.7.
- Test prowokacyjny oceniający potencjał wzrostu: co najmniej 3 partie (zalecane z różnych dni produkcji), mieszanina szczepów L. monocytogenes, inokulacja do ok. 100 jtk/g (zakres 50–200 jtk/g) w ciągu 2 dni od produkcji, odchylenie standardowe wyników z dnia 0 poniżej 0,3 log10 jtk/g. Przechowywanie odzwierciedla łańcuch chłodniczy — przy braku danych domyślnie 7 °C u producenta i w handlu oraz 10 °C u konsumenta.
- Potencjał wzrostu Δ to różnica między najwyższym wynikiem z co najmniej 4 punktów pomiarowych a średnią z dnia 0; Δ ≤ 0,5 log10 oznacza żywność niepozwalającą na wzrost (kategoria 1.3), a Δ > 0,5 log10 — pozwalającą (kategoria 1.2). Według wytycznych badań trwałości na produkcie naturalnie zanieczyszczonym nie zaleca się do walidacji okresu przydatności — lepiej służą jego weryfikacji.