Kwas pelargonowy (nonanowy) odnowiony do 30 września 2041 r.: specyfikacja jakości spożywczej E570 z wodą metodą Karla Fischera, kwasy heksanowy, heptanowy i oktanowy razem poniżej 50 g/kg; EFSA — w wodach podziemnych pod glebami zasadowymi do 13,29 µg/l
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1696, opublikowane 15 lipca 2026 r., odnawia zatwierdzenie herbicydu kwas pelargonowy na okres od 1 października 2026 r. do 30 września 2041 r. i wydziela go z dotychczasowej wspólnej pozycji kwasów tłuszczowych w rozporządzeniu (UE) nr 540/2011. Podstawą są wnioski EFSA z 29 lipca 2021 r. i ich aktualizacja z 16 kwietnia 2025 r. (dotycząca stawonogów niebędących celem zwalczania przy zastosowaniach w ogrodach przydomowych). EFSA nie wskazała krytycznych obszarów obaw, ale przy części zastosowań — ryzyko dla wód podziemnych, organizmów wodnych, pszczół i innych stawonogów oraz organizmów glebowych.
- Załącznik: kwas pelargonowy (kwas nonanowy), nr CAS 112-05-0, CIPAC 888, czystość ≥ 889 g/kg, jakość spożywcza według specyfikacji E570 „Kwasy tłuszczowe” z rozporządzenia (UE) nr 231/2012: pozostałość po prażeniu ≤ 0,1 %, substancje niezmydlające się ≤ 1,5 %, woda ≤ 0,2 % (metoda Karla Fischera), arsen ≤ 3 mg/kg, ołów ≤ 1 mg/kg, rtęć ≤ 1 mg/kg. Zanieczyszczenia istotne toksykologicznie — kwas heksanowy, heptanowy i oktanowy — łącznie poniżej 50 g/kg. Państwa członkowskie mają chronić wody podziemne tam, gdzie podatne warstwy wodonośne leżą pod glebami przeważająco zasadowymi.
- Metody (EFSA): metody oznaczania pozostałości w żywności, paszach, płynach ustrojowych, tkankach i środowisku nie są wymagane, bo nie ustalono definicji pozostałości; kwas pelargonowy pozostaje w załączniku IV rozporządzenia (WE) nr 396/2005. Luki w danych: walidacja metody GC-MS oznaczania substancji w materiale technicznym dla jednego ze źródeł, metody oznaczania zanieczyszczeń istotnych w czterech środkach (NEU 1170 H, VVH86086/BCP1004D, COM 508 16 EW, MON 74134) oraz walidacja metody z badania współczynnika podziału n-oktanol/woda.
- Toksykologia i pozostałości (EFSA): wartości referencyjnych nie wyznaczono — substancja jest jakości spożywczej, mało toksyczna (NOAEL ≥ 1000 mg/kg mc./dzień w badaniach krótkoterminowych), sklasyfikowana jako drażniąca skórę (kat. 2) i oczy; porównanie z typowym spożyciem kwasów tłuszczowych 821 mg/kg mc./dzień. Naturalna obecność: rzepak 0,104 mg/kg w całej roślinie, 0,35 w słomie, 0,45 w nasionach; pszenica 1,22, 2,21 i 0,135 mg/kg w ziarnie; w sałacie, ziemniakach i śliwkach poniżej LOQ. W monitoringu wód powierzchniowych tło do 7,6 µg/l, zwykle poniżej LOQ 5 µg/l.
- Środowisko (EFSA): adsorpcja zależy od pH — 95 ml/g dla gleb o pH CaCl₂ ≤ 6,2 i 8,4 ml/g powyżej; DT50 1,6 dnia (test zaniku w wodzie rzecznej, wynik dla łańcucha C10). Pod glebami zasadowymi stężenia w wodach podziemnych przekraczały 0,1 µg/l: ABP-811 w winoroślach do 1,159 µg/l (Porto), w ziemniakach 0,221 µg/l (Jokioinen), MON 74134 przy ośmiu zabiegach po 18,3 kg/ha do 13,29 µg/l (Jokioinen); przy ośmiu zabiegach punktowych po 0,915 kg/ha — poniżej 0,1 µg/l we wszystkich scenariuszach poza Jokioinen (zabieg letni i wiosenny) i Piacenzą (wiosenny). Według wytycznych SANCO wysokie ostre ryzyko dla pszczół przy większości zastosowań (dla MON 74134 w ogrodach przydomowych EFSA przyjęła niskie); dla organizmów wodnych — przy części scenariuszy FOCUS.