Kwas nonanowy jako aromat paszowy: zalecane maksimum dla drobiu rzeźnego i odchowywanego, prosiąt i tuczników podniesione z 5 do 100 mg/kg, dla nioski, macior i pozostałych zostaje 5 mg/kg; EFSA — w badaniach tolerancji odzysk kwasu z pasz tylko 58–72 %, wnioski oparto na zawartości zmierzonej, czystość partii 98,2 %
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/183, opublikowane 3 lutego 2025 r., zmienia zezwolenie na kwas nonanowy (rozporządzenie 2017/53, dodatek sensoryczny, substancja aromatyzująca dla wszystkich gatunków). Zalecana maksymalna zawartość w paszy pełnoporcjowej o wilgotności 12 % wynosi teraz 100 mg/kg dla całego drobiu rzeźnego, drobiu odchowywanego na nioski lub do hodowli, prosiąt (ssących i odsadzonych) oraz tuczników wszystkich świniowatych, a 5 mg/kg dla pozostałych gatunków i kategorii. Podstawą jest opinia EFSA z 1 lutego 2024 r.
- Badania tolerancji (EFSA): wnioskodawca przedstawił cztery — kurczęta rzeźne, nioski, indyki rzeźne i odsadzone prosięta, z dawkami 100, 300 i 1000 mg/kg (1×, 3×, 10×). Odzysk kwasu nonanowego z pasz doświadczalnych był niski (indyki 62–67 %, prosięta 58–72 %), dlatego wnioski oparto na zawartości zmierzonej, nie zamierzonej; laboratorium referencyjne UE uznało wewnętrznie zwalidowaną metodę oznaczania kwasu nonanowego w paszach dla tych gatunków za właściwą.
- Wyniki: brak skutków niepożądanych u kurcząt rzeźnych przy 240 mg/kg (margines bezpieczeństwa 2,4 dla 100 mg/kg, przeniesiony na kurczęta odchowywane na nioski), u indyków przy 630 mg/kg (jedynie niższa, nieistotna aktywność ALT w surowicy) i u prosiąt przy 724 mg/kg (margines 7,2, przeniesiony na prosięta ssące i tuczniki). Badania na nioskach nie uwzględniono — problemy z pobieraniem krwi dały mało prób i duży rozrzut, a najwyższa dawka nie sięgała 10-krotności proponowanego poziomu.
- Dla niosek, indyków hodowlanych, podrzędnych gatunków drobiu nieśnego i hodowlanego oraz świń do rozrodu EFSA nie mogła potwierdzić bezpieczeństwa 100 mg/kg; z NOAEL z badania toksykologicznego wyliczyła bezpieczne stężenia 10 mg/kg (drób nieśny i hodowlany) i 20 mg/kg (świnie do rozrodu). Akt pozostawia tym kategoriom zalecane 5 mg/kg. Wnioski z 2013 r. o bezpieczeństwie dla konsumentów i środowiska się nie zmieniają.
- Specyfikacja z zezwolenia: czystość powyżej 98 %; trzy partie — średnio 98,2 % (98,1–98,2 %), oznaczono w nich też arsen, ołów, rtęć i kadm. Skuteczności nie trzeba wykazywać, bo kwas nonanowy jest uznaną substancją aromatyzującą żywność. Z braku danych EFSA nie mogła ocenić działania drażniącego na skórę i oczy ani uczulającego skórę i drogi oddechowe.