Klinoptylolit pochodzenia wulkanicznego dopuszczony jako dodatek paszowy: rozporządzenie (UE) 2026/2091 wskazuje XRD i XRF do charakterystyki, TEM do potwierdzenia braku azbestu i limit 20 000 mg/kg paszy
Rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/2091 z 18 września 2026 r., opublikowanym 21 września, Komisja dopuściła klinoptylolit pochodzenia wulkanicznego (dodatek technologiczny, środek przeciwzbrylający, nr 1i567) dla drobiu rzeźnego i odchowywanego, ptaków ozdobnych, prosiąt i tuczników. Zezwolenie jest ważne do 11 października 2036 r.
- Maksymalna zawartość to 20 000 mg/kg mieszanki paszowej pełnoporcjowej o wilgotności 12%, łącznie ze wszystkich źródeł klinoptylolitu. Po opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 18 listopada 2025 r., która nie pozwoliła na wnioski co do innych gatunków zwierząt, wnioskodawca wycofał wniosek dla pozostałych gatunków oraz dla grupy funkcjonalnej „spoiwa”.
- Specyfikacja: klinoptylolit co najmniej 85,0%, skaleń, mika i ił najwyżej 15,0%; zanieczyszczenia – nikiel ≤ 0,1 mg/kg, respirabilna krzemionka krystaliczna ≤ 0,1%, produkt wolny od azbestu. Do charakterystyki dodatku rozporządzenie wskazuje dyfrakcję rentgenowską (XRD, EN 13925) i rentgenowską spektrometrię fluorescencyjną (XRF, EN ISO 12677), a przypis przy wymaganiu braku azbestu – transmisyjną mikroskopię elektronową (TEM). Szczegóły metod publikuje laboratorium referencyjne UE ds. dodatków paszowych (EURL-FA).
- W opinii EFSA (EFSA Journal 2025;23:e9780) w pięciu partiach oznaczono metodą XRPD od 88,0 do 94,0% klinoptylolitu (średnio 91,6%), krzemionkę krystaliczną od 0,007 do 0,044%, azbestu nie wykryto; nikiel w trzech partiach był poniżej 0,1 mg/kg, ale w pyle od 1,8 do 5,2 mg/kg. Obecność drobnych cząstek badano metodami SEM-EDX i DLS.
- Ze względu na nikiel dodatek uznano za uczulający skórę i drogi oddechowe. Podmioty paszowe muszą wprowadzić procedury ograniczające narażenie użytkowników, a gdy to nie wystarcza – stosować środki ochrony skóry i dróg oddechowych, ze zwróceniem uwagi na przepisy o narażeniu na krzemionkę krystaliczną i nikiel.