JRC: lista strumieni odpadów o największym potencjale odzysku surowców krytycznych — w małym sprzęcie elektronicznym 46% tych surowców ginie już przy zbiórce
Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC) przedstawiło 29 maja 2026 r. raport wspierający art. 26 aktu w sprawie surowców krytycznych (rozporządzenie (UE) 2024/1252). Wskazuje produkty, komponenty i strumienie odpadów bogate w surowce krytyczne i strategiczne, które państwa członkowskie muszą co najmniej rozważyć w krajowych programach środków dotyczących obiegu zamkniętego.
- Lista obejmuje m.in. baterie, sprzęt elektryczny i elektroniczny, turbiny wiatrowe z infrastrukturą, pojazdy silnikowe, lekkie środki transportu, infrastrukturę energetyczną i telekomunikacyjną, pompy przemysłowe, katalizatory przemysłowe, poferment i kompost z selektywnie zbieranych bioodpadów, żużle, osady i popioły oraz odpady budowlane i rozbiórkowe — zwłaszcza stopy aluminium i miedzi oraz kable w budynkach.
- W małym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym 46% zawartych w nim surowców strategicznych i krytycznych traci się już przy zbiórce, choć np. dyski twarde i kable mają duży potencjał odzysku przy dobrej zbiórce i przetwarzaniu. Surowce z baterii pojazdów elektrycznych i z turbin wiatrowych często nie są odzyskiwane w wystarczającym stopniu.
- Magnesy trwałe z turbin wiatrowych giną zwykle w masowych strumieniach złomu stali i aluminium, zamiast być odzyskiwane osobno; straty mają wzrosnąć z 1,9 tys. t rocznie w 2022 r. do ok. 45 tys. t rocznie w 2030 r., gdy koniec eksploatacji osiągnie pierwsza duża fala turbin. Raport wskazuje duże pole do poprawy m.in. przy odzysku pierwiastków ziem rzadkich z magnesów i części aluminiowych z pojazdów.
- Raport z serii Science for Policy wspiera akt wykonawczy do art. 26; jego najważniejsze wnioski streszcza informator JRC „From waste streams to Critical Raw Material sources” (lipiec 2026 r.). JRC wskazuje, że ustalenia przydadzą się też przy wdrażaniu rozporządzenia bateryjnego, projektowanego rozporządzenia o pojazdach wycofanych z eksploatacji i przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
Źródło: JRC — JRC identifies key opportunities for critical raw material recovery (29.05.2026)