JRC: ponad 180 000 produktów paczkowanych z 21 krajów w narzędziu FABLE — duże różnice w zawartości składników odżywczych, a w płatkach śniadaniowych w większości krajów mniej cukrów niż we wcześniejszych danych, ale więcej tłuszczu
W komunikacie z 7 października 2026 r. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC) przedstawiło pierwszy szeroki przegląd jakości żywieniowej żywności paczkowanej w 21 krajach Europy; raport opublikowano 6 października. Naukowcy przeanalizowali ponad 180 000 produktów w pięciu kategoriach: płatki śniadaniowe, pieczywo, świeże produkty mleczne i desery, wędliny i podobne wyroby oraz napoje bezalkoholowe — na podstawie danych z etykiet zebranych w narzędziu FABLE.
- Food and Beverages Label Explorer (FABLE) to narzędzie online JRC, które udostępnia dane na poziomie produktu zebrane z etykiet żywności i napojów — m.in. skład odżywczy i jego trendy oraz składniki — pochodzące z projektów finansowanych przez UE (według raportu: EUREMO oraz wspólne działania Best-ReMaP i JANPA). Według JRC dotąd nie istniał systematyczny, bezpłatnie dostępny przegląd składu odżywczego żywności paczkowanej.
- Zawartość składników odżywczych różni się znacznie między krajami, w ich obrębie i między produktami tej samej kategorii: cukry ogółem w płatkach śniadaniowych od 1 do 28 g na 100 g, tłuszcze nasycone w wędlinach i podobnych wyrobach od poniżej 1 do 14 g na 100 g. W płatkach śniadaniowych cukry ogółem w większości krajów wyraźnie spadły w porównaniu z wcześniejszymi zbiorami danych, ale wzrosła zawartość tłuszczu ogółem i tłuszczów nasyconych — poprawa jednego składnika bywa niwelowana pogorszeniem innego.
- Średnie zawartości porównano z zaleceniami dziennego spożycia WHO i EFSA oraz z danymi o spożyciu: kanapka z 2–3 plastrami szynki i sałatka z 2 plastrami boczku w ciągu dnia dostarczają z samej wędliny już 40 % maksymalnego dziennego spożycia soli, a według szacunku zawartości cukrów wolnych w zbiorze danych puszka coli (330 ml) i 40 g owocowych płatków z wysoką zawartością błonnika przekraczają ponad dwukrotnie maksymalne dzienne spożycie cukrów wolnych.
- Wnioski JRC: potrzebna jest reformulacja ukierunkowana na podkategorie, w których potencjalny efekt jest największy, i całościowe podejście do jakości odżywczej zamiast strategii dla pojedynczych składników. Raport (EUR 40848) wskazuje instrumenty polityki UE: zachęty do ukierunkowanej reformulacji, zaktualizowane wartości odniesienia dla składników odżywczych i rozszerzony monitoring oparty na FABLE.