Ksylanaza z Trichoderma reesei CBS 114044 (4a8i) wraca dla tuczników, kur niosek i drobiu podrzędnego po wygaśnięciu zezwolenia w 2021 r.: aktywność w BXU z ksylanu brzozowego, w paszy — substrat z arabinoksylanu pszenicy z azuryną, pH 5,3 i 50 °C
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1386, opublikowane 16 lipca 2025 r., dopuszcza do 5 sierpnia 2035 r. preparat endo-1,4-beta-ksylanazy (EC 3.2.1.8) z genetycznie zmodyfikowanego szczepu Trichoderma reesei CBS 114044 (ECONASE XT, posiadacz: AB Enzymes Finland Oy) jako substancję polepszającą strawność dla tuczników, kur niosek i podrzędnych gatunków drobiu. Dla tych gatunków zezwolenie wygasło 24 listopada 2021 r., bo wniosku o przedłużenie nie złożono rok przed terminem — potrzebny był nowy wniosek. EFSA (opinia z 18 września 2024 r.) nie znalazła żywych komórek ani DNA szczepu w produkcie i uznała dodatek za bezpieczny; wszystkie postacie uznano za uczulające drogi oddechowe.
- Metody z załącznika (EURL uznało wnioski z wcześniejszej oceny za aktualne): w dodatku i premiksach — metoda kolorymetryczna z ksylanem brzozowym jako substratem, pH 5,3 i 50 °C; w mieszankach paszowych — metoda kolorymetryczna z arabinoksylanem pszenicy usieciowanym azuryną, pH 5,3 i 50 °C. 1 BXU to ilość enzymu uwalniająca w ciągu sekundy 1 nmol cukrów redukujących (jako ksyloza) z ksylanu brzozowego w tych warunkach. Załącznik wymaga min. 160 000 BXU/g dla postaci stałej i płynnej, choć według EFSA na rynku jest pięć postaci: 160 000 (XT 25 L i XT 25), 400 000 (XT L), 800 000 (XT 5 P) i 4 000 000 BXU/g (XT P).
- Czystość (opinia EFSA, po pięć partii każdej postaci): bakterie z grupy coli < 1 jtk/g, Salmonella i E. coli nieobecne w 25 g, drożdże i grzyby < 10² jtk/g; ołów, rtęć, kadm, arsen, aflatoksyny, fumonizyny, ochratoksyna A, sterygmatocystyna, zearalenon, T-2, HT-2 poniżej LOQ — z wyjątkiem deoksyniwalenolu 50–250 µg/kg w postaciach stałych (mąka pszenna jako nośnik). Trichodermina w trzech partiach poniżej LOD 2,5 µg/kg; peptaiboli nie badano — EFSA powołuje się na brak aktywności przeciwdrobnoustrojowej.
- Właściwości: XT 25 i XT 5 P bezpylne (0 mg/m³, Stauber-Heubach), XT P 22–93 mg/m³, cząstki < 63 µm do 40,1 %. Po 24 miesiącach w 25 °C i 30 °C zostaje 97 i 82 % aktywności (XT 25 L), ale tylko 73 i 63 % (XT P). Bez strat przy granulowaniu do 95 °C; w premiksie dla świń po 6 miesiącach 87–93 %; w paszy dla kurcząt po 3 miesiącach 95 % (sypka) i 76 % (granulowana). Jednorodność: CV 6,8 % (XT 25), 8,4–12,4 % dla postaci płynnej natryskiwanej na granulat.
- Dawki minimalne z załącznika (BXU/kg paszy pełnoporcjowej): tuczniki 20 000, kury nioski i podrzędne gatunki drobiu nieśnego 12 000, pozostały drób podrzędny 8 000; bez dawki maksymalnej. Wnioskodawca proponował 24 000 BXU/kg dla podrzędnego drobiu nieśnego — EFSA ekstrapolowała wnioski z kur niosek (12 000). Postacie stałe: EFSA nie mogła ocenić działania drażniącego na oczy ani uczulającego na skórę, stąd ochrona dróg oddechowych, skóry i oczu; postacie płynne — ochrona dróg oddechowych.