EFSA: osady z 30 rowów, strumieni i stawów przy polach uprawnych dla scenariuszy FOCUS — po 20 rdzeni, warstwy 0–2, 2–5 i 5–10 cm, gęstość objętościowa, porowatość i materia organiczna zamiast jednego opisu z 5% węgla organicznego
9 listopada 2026 r. EFSA opublikowała raport z projektu EFSA/2024/OP/0005 o właściwościach osadów dennych w małych zbiornikach wodnych przy polach uprawnych, które w unijnych scenariuszach FOCUS służą do obliczania narażenia organizmów wodnych na pestycydy. Dziś osad wszystkich scenariuszy ma te same właściwości, w tym względnie niską zawartość węgla organicznego 5%, co według autorów prowadzi do niedoszacowania narażenia w osadzie.
- Scenariusze wód powierzchniowych FOCUS obejmują piętnaście małych zbiorników przy polach — rowy, strumienie i stawy — reprezentujących główne obszary rolnicze UE. Wszystkie mają ten sam opis osadu; niska zawartość węgla organicznego (5%) zaniża narażenie w osadzie, a przez to może zaniżać ryzyko dla organizmów bytujących w osadzie.
- Autorzy przeprowadzili ukierunkowany przegląd literatury i kampanię pobierania próbek osadów słodkowodnych. Zbiorniki wybrano w pobliżu lokalizacji istniejących scenariuszy.
- Pobrano osady z 30 zbiorników wodnych: z każdego 20 rdzeni, dzielonych na warstwy 0–2, 2–5 i 5–10 cm. Oznaczono gęstość objętościową, porowatość i zawartość materii organicznej.
- Z 22 wybranych publikacji za przydatne uznano tylko jedno badanie — czterech rowów w Holandii. W wynikach kampanii właściwości osadu nie różniły się systematycznie ani według typu zbiornika, ani według strefy regulacyjnej.
- W 22 z 30 zbiorników kamienie utrudniły interpretację pomiarów. Właściwości wyznaczono przy założeniu osadu jednorodnego (bez wyodrębniania kamieni), a raport podaje drugi sposób — z pominięciem części kamienistej; autorzy zalecają porównać oba i przy wyborze parametryzacji użyć zdefiniowanego w badaniu współczynnika penetracji osadu.
- Wyniki mają pozwolić dokładniej opisać osad w scenariuszach i dać bardziej realistyczną (lub ostrożniejszą) ocenę ryzyka dla organizmów osadowych przy rejestracji środków ochrony roślin. Dla laboratorium badającego osady liczy się pobór rdzeni warstwami, oznaczenie gęstości objętościowej, porowatości i materii organicznej oraz sposób potraktowania kamieni; streszczenie raportu nie podaje metod oznaczeń.