EA-4/22:2025 — wytyczne EA do akredytacji badań pozostałości pestycydów w żywności i paszy: walidacja według SANTE/11312/2021, publiczna lista badań przy zakresie elastycznym i rzadsze badania biegłości przy wielu grupach produktów
Europejska współpraca w dziedzinie akredytacji (EA) zatwierdziła 25 września 2025 r. nowe wydanie dokumentu EA-4/22 G:2025, stosowane od publikacji bez okresu przejściowego. Ujednolica ono kryteria, według których jednostki akredytujące oceniają laboratoria badające pozostałości pestycydów — metody, walidację, kontrolę jakości, przegląd zleceń, sprawozdania i zakres elastyczny.
- Kryteria techniczne wynikają z dokumentu SANTE/11312/2021 Komisji Europejskiej; preferowane są metody znormalizowane i metody laboratoriów referencyjnych UE, a do potwierdzenia stosuje się spektrometrię mas. Granica oznaczalności każdego pestycydu ma być niższa od limitu prawnego w badanych matrycach albo od niższego limitu ustalonego przez klienta; przy złożonych definicjach pozostałości stosuje się SANCO/12574/2014.
- Kontrola jakości ma trzy poziomy: w każdej serii co najmniej odzysk na poziomie LOQ lub granicy raportowania, wzorzec zastępczy w każdej próbce, kontrola odpowiedzi przyrządu i krzywej kalibracji; okresowo próbki ślepe, podwójne i materiały odniesienia; oraz badania biegłości — co roku w okresie nadzoru. Przy więcej niż trzech grupach żywności lub pasz cykl udziału wynosi pięć lat (w wydaniu z 2018 r. — dwa lata).
- Przy zakresie elastycznym laboratorium prowadzi publiczną listę badań (PLT) z rodzinami i grupami produktów, zwalidowanymi matrycami, pestycydami, LOQ lub LOD i metodą. Nową matrycę w grupie trzeba zweryfikować co najmniej odzyskiem na poziomie LOQ, a nowy pestycyd — zwalidować. Powszechne wydawanie wyników bez znaku akredytacji w zakresie akredytacji jest poważnym naruszeniem.
- Nowe wydanie odwołuje się do rolnictwa ekologicznego (rozporządzenia (UE) 2018/848 i 2021/1165), gdzie liczy się samo wykrycie pozostałości. Dokument SANTE/11312/2021 ma już wersję v2026, stosowaną od 1 stycznia 2026 r.: dodaje m.in. kryterium zmienności podpróbkowania, wymagania przy tle w ślepych próbach i przykład niepewności dla złożonych definicji pozostałości; utrzymuje odzysk 70–120% przy RSDr ≤ 20% i domyślną niepewność rozszerzoną 50%.