Bikslozon — nowy herbicyd zatwierdzony do 21 kwietnia 2036 r.: czystość ≥ 960 g/kg, zanieczyszczenie TBAB do 2 g/kg; EFSA — LC-MS/MS z LOQ 0,01 mg/kg w żywności i paszach, metabolit kwas 2,4-dichlorobenzoesowy w wodach podziemnych do 2,88 µg/l, brak danych o skutkach chlorowania wody
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/747, opublikowane 1 kwietnia 2026 r., zatwierdza nową substancję czynną bikslozon (herbicyd, wnioskodawca FMC International Switzerland Sarl, państwo sprawozdawca Niderlandy) na okres od 21 kwietnia 2026 r. do 21 kwietnia 2036 r. Podstawą są wnioski EFSA z 2 października 2024 r. z oceny zastosowań doglebowych w zbożach ozimych, rzepaku ozimym i kukurydzy. Wnioskodawca musi do 21 kwietnia 2028 r. przedłożyć informacje potwierdzające — m.in. o specyfikacji produkcji handlowej, toksyczności kilku metabolitów i wpływie uzdatniania wody na pozostałości.
- Załącznik: bikslozon, 2-(2,4-dichlorobenzylo)-4,4-dimetyloizoksazolidyn-3-on, nr CAS 81777-95-9, CIPAC nieprzypisany; czystość ≥ 960 g/kg, zanieczyszczenie TBAB (bromek N,N,N-tributylobutan-1-aminiowy) najwyżej 2 g/kg w materiale technicznym. Państwa członkowskie mają zwracać uwagę na składniki obojętne (rozporządzenie (UE) 2023/574), pozostałości w roślinach uprawianych następczo z odstępami do sadzenia oraz ochronę organizmów wodnych i roślin lądowych.
- Metody (EFSA): pozostałości bikslozonu w żywności i paszach pochodzenia roślinnego — LC-MS/MS, LOQ 0,01 mg/kg w każdej grupie produktów (luka: wydajność ekstrakcji w produktach o dużej zawartości wody); w produktach zwierzęcych 5-hydroksy-bikslozon — QuEChERS i LC-MS/MS, LOQ 0,01 mg/kg, koniugaty po hydrolizie — 0,005 mg/kg w mleku (bez walidacji niezależnym laboratorium). Gleba 0,005 mg/kg, woda powierzchniowa i pitna 0,1 µg/l, powietrze 0,36 µg/m³, płyny ustrojowe 0,05 mg/l. Brakuje metody oznaczania TBAB w preparacie.
- Wartości referencyjne (EFSA): ADI 0,29 mg/kg mc./dzień, ARfD 0,75 mg/kg mc., AOEL 0,20 i AAOEL 0,53 mg/kg mc./dzień; wchłanianie po podaniu doustnym 70 %. Definicja pozostałości do egzekwowania w roślinach — bikslozon, w produktach zwierzęcych — 5-hydroksy-F9600 wolny i skoniugowany, wyrażony jako bikslozon. Ocena ryzyka dla konsumentów niesfinalizowana: brak danych o naturalnym występowaniu kwasu 2,2-dimetylo-3-OH-propionowego (w ziarnie kukurydzy do 0,3 mg/kg) i kwasu dimetylomalonowego oraz o toksyczności pięciu metabolitów.
- Środowisko (EFSA): kwas 2,4-dichlorobenzoesowy w modelach FOCUS przekracza 0,1 µg/l w wodach podziemnych w większości scenariuszy (do 2,88 µg/l), ale uznano go za metabolit nieistotny dla zdrowia. Dane o ozonowaniu wody były wystarczające, o chlorowaniu — nie, więc ryzyka z wody pitnej nie oceniono do końca. Wysokie ryzyko dla organizmów wodnych przy wszystkich zastosowaniach poza kukurydzą; niskiego ryzyka przewlekłego dla pszczół nie wykazano. Bikslozon nie spełnia kryteriów substancji zaburzającej gospodarkę hormonalną.