Arsen nieorganiczny (suma As(III) i As(V)) w rybach i owocach morza: najwyższe poziomy od 0,050 mg/kg dla głowonogów do 1,5 mg/kg dla homarca i langusty; oznaczenie wymaga specjacji, najczęściej HPLC-ICP-MS
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/1891, opublikowane 18 września 2025 r., dopisuje do rozporządzenia (UE) 2023/915 najwyższe dopuszczalne poziomy arsenu nieorganicznego w mięsie ryb, skorupiakach, małżach i głowonogach (mg/kg świeżej masy). Żywność wprowadzona do obrotu zgodnie z prawem przed 8 października 2025 r. może pozostać w obrocie do upływu daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia.
- Poziomy (mg/kg świeżej masy): mięso ryb — 0,10, a dla żabnicy, nawęda i Kathetostoma giganteum, płastugokształtnych, plamiaka, śledzia atlantyckiego, rajokształtnych i rekinów 0,50 (ryba przeznaczona do spożycia w całości — cała ryba); skorupiaki — kraby, skorupiaki miękkoodwłokowe i krewetki 0,10, homarzec i langusta 1,5, pozostałe 0,20 (mięso z przydatków i odwłoka, bez głowotułowia); przegrzebki 0,10 (u przegrzebka zwyczajnego tylko mięsień przywodziciel i gonada), pozostałe małże 0,50; głowonogi 0,050 (zwierzę bez trzewi).
- Poziomy dotyczą arsenu nieorganicznego, czyli sumy As(III) i As(V); limit arsenu całkowitego w soli (0,50 mg/kg) pozostaje, przeniesiony do punktu 3.4.9. Dla żywności suszonej, rozcieńczonej, przetworzonej i wieloskładnikowej stosuje się art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2023/915. Dotąd poziomy arsenu nieorganicznego obejmowały żywność pochodzenia lądowego (rozporządzenia 2015/1006 i 2023/465).
- Metody według opinii EFSA z 2023 r.: arsen całkowity oznacza się po mineralizacji techniką HG-AAS lub ICP-MS; arsen nieorganiczny wymaga specjacji — ekstrakcji (metanol, woda lub ich mieszanina, łagodnie kwaśna, albo alkaliczna solubilizacja wspomagana mikrofalami, przy której arsenin utlenia się do arsenianu), rozdziału na anionowymiennej kolumnie HPLC i detekcji ICP-MS. Arsen ma jeden izotop, więc nie da się stosować rozcieńczenia izotopowego; coraz częściej używa się ICP-MS/MS z tlenem w komorze reakcyjnej, przesuwając As⁺ z masy 75 na 91 (⁷⁵As¹⁶O⁺).
- Uzasadnienie (motywy aktu): w opinii przyjętej 28 listopada 2023 r. EFSA zastosowała BMDL05 0,06 µg/kg masy ciała dziennie; marginesy narażenia dorosłych wyniosły 2–0,4 przy przeciętnym spożyciu i 0,9–0,2 dla 95. percentyla, co EFSA uznała za obawę dla zdrowia. Sprawozdanie EFSA z 2021 r. wskazało, że w niektórych państwach ryby i inna żywność pochodzenia morskiego należą do prawdopodobnych źródeł narażenia dorosłych na arsen nieorganiczny.