4-Metylo-2-fenylopent-2-enal (FL 05.100) skreślony z unijnej listy aromatów: nie wykluczono działania aneugennego, a producenci nie dostarczyli danych i zadeklarowali, że substancji już nie stosują; EFSA — mutacje genowe (Big Blue) i klastogenność (test kometowy w dwunastnicy) wykluczone dla substancji reprezentatywnej, mikrojądra in vitro przez aneugenność
Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/147, opublikowane 30 stycznia 2025 r., usuwa 4-metylo-2-fenylopent-2-enal (nr FL 05.100, CAS 26643-91-4) z części A załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1334/2008. Substancja była na liście warunkowo, z przypisem wymagającym dokończenia oceny przez EFSA. W opinii z 29 czerwca 2022 r. (FGE.216Rev2) EFSA uznała, że substancja reprezentatywna grupy, 2-fenylokrotonaldehyd (FL 05.062), działa aneugennie, a badania mikrojądrowe in vivo były niejednoznaczne — dlatego potencjalnej aneugenności nie da się wykluczyć dla żadnej substancji z grupy.
- Skreślony wpis (FEMA 1473, nr Rady Europy 10366) dopuszczał substancję w kilkudziesięciu kategoriach żywności z limitami, m.in. do 5,00 mg/kg w wyrobach cukierniczych (5.2–5.4), płatkach śniadaniowych (6.3), wyrobach piekarskich (7.1, 7.2) i produktach białkowych (12.9); 0,08 mg/kg w napojach alkoholowych z kategorii 14.2.1, 14.2.2, 14.2.5 i 14.2.6; 0,09 mg/kg w kategorii 4.2. Ograniczenia stosowania wprowadziło wcześniej, do czasu nadesłania danych, rozporządzenie 2024/238 — zainteresowani przedsiębiorcy danych jednak nie złożyli.
- Przepisy przejściowe: żywność z dodatkiem FL 05.100 wprowadzona legalnie do obrotu przed wejściem rozporządzenia w życie (dwudziesty dzień po publikacji) może pozostać w sprzedaży do daty minimalnej trwałości albo terminu przydatności do spożycia; to samo dotyczy żywności importowanej, jeśli importer wykaże, że była już w drodze do UE. Wyjątek nie obejmuje samej substancji ani preparatów aromatycznych z jej dodatkiem, które nie są przeznaczone do bezpośredniego spożycia.
- Badania w FGE.216Rev2 (2-fenylokrotonaldehyd jako substancja reprezentatywna pięciu α,β-nienasyconych 2-fenylo-2-alkenali z podgrupy 3.3 FGE.19): test mutacji w locus cII u transgenicznych myszy Big Blue® — ujemny; test kometowy in vivo w komórkach dwunastnicy szczurów do 700 mg/kg mc./dzień (szacowana dawka maksymalna tolerowana) — ujemny; test mikrojądrowy in vitro — mikrojądra przez mechanizm aneugenny; testy mikrojądrowe in vivo w szpiku — niejednoznaczne. Najniższe stężenie aneugenne in vitro porównane z poziomami stosowania 05.062 wskazało obawy w kilku kategoriach żywności.
- Dla pozostałych czterech substancji grupy (FL 05.099, 05.100, 05.175 i 05.222) EFSA przewiduje aneugenność na podstawie podobieństwa struktury, ale nie przenosi ilościowo najniższego stężenia aneugennego z 05.062 — potrzebne są dane dla każdej z nich osobno. Do tego czasu żadnej z pięciu substancji nie można oceniać zwykłą procedurą dla substancji aromatycznych. Struktura α,β-nienasyconych aldehydów jest alertem strukturalnym genotoksyczności.