Łubin i żywność z łubinu: zalecenie (UE) 2026/1241 — monitoring dziewięciu alkaloidów chinolizydynowych metodą LC-MS/MS, granica oznaczalności ok. 1 mg/kg w nasionach i 0,05 mg/kg w mleku
Zalecenie Komisji (UE) 2026/1241 z 11 czerwca 2026 r., opublikowane 15 czerwca, wzywa państwa członkowskie i przedsiębiorstwa spożywcze do monitorowania alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności z łubinu oraz do badań czynników prowadzących do ich wysokich poziomów. Dane mają uzupełnić ocenę EFSA z 2019 r., która nie mogła w pełni scharakteryzować ryzyka.
- Minimum analizy: albina, anagyryna, angustifolina, lupanina, izolupanina, multifloryna, 13α-hydroksylupanina, lupinina i sparteina — alkaloidy obecne w nasionach gatunków łubinu istotnych dla pasz i żywności. Monitoring obejmuje m.in. suche nasiona, mąkę, łubin w puszkach i słoikach, pieczywo i wyroby cukiernicze z łubinem (także premiksy), substytuty jaj, kawy, mleka i mięsa oraz białko łubinu w proszku do koktajli.
- Ze względu na przenoszenie z paszy do żywności pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza do mleka, monitorować trzeba też żywność od zwierząt karmionych paszą z łubinem. Zalecana metoda to LC-MS/MS; granica oznaczalności każdego alkaloidu ok. 1 mg/kg dla nasion łubinu i żywności z łubinu, 0,2 mg/kg dla żywności zawierającej łubin i 0,05 mg/kg dla mleka i innej żywności pochodzenia zwierzęcego. Próbki pobiera się według rozporządzenia (WE) nr 333/2007.
- Dane za poprzedni rok przekazuje się EFSA do 30 czerwca każdego roku (format SSD) — z gatunkiem łubinu, jeśli jest znany, a przy łubinie słodkim lub gorzkim z opisem procesów, jakim poddano nasiona (np. moczenie, gotowanie), oraz procesów, jakim poddano żywność z łubinu w celu obniżenia zawartości alkaloidów.
- W opinii z 2019 r. panel CONTAM przyjął jako punkt odniesienia dla narażenia ostrego najniższą skuteczną pojedynczą dawkę doustną 0,16 mg sparteiny/kg m.c. i nie wyznaczył punktu dla narażenia przewlekłego. Wyliczone marginesy narażenia mogą wskazywać na ryzyko dla części konsumentów, np. przy jedzeniu nasion bez odgoryczania, odgoryczonych nasion o dużej zawartości alkaloidów lub imitacji mięsa z łubinu.