BfR: glicerol (E 422) w napojach typu slush, ciastach i gumie do żucia — ostra dawka referencyjna EFSA 125 mg/kg masy ciała dla jednorazowego spożycia napoju stosuje się według BfR także do żywności stałej; pomiary urzędowej kontroli wykazały glicerol również w pakowanych wyrobach ciastkarskich
Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) opublikował 6 listopada 2026 r. pytania i odpowiedzi o glicerolu w żywności. Glicerol jest dozwolony jako dodatek E 422 bez limitu ilości (quantum satis), a producent nie musi podawać jego zawartości — o tym, ile go jest w produkcie, mówią dopiero pomiary urzędowej kontroli żywności.
- Glicerol jest w UE dopuszczony jako dodatek E 422 w wielu środkach spożywczych — w napojach aromatyzowanych, takich jak napoje typu slush, i w żywności stałej, np. wyrobach piekarskich — bez ustalonej najwyższej ilości (quantum satis). Służy jako substancja utrzymująca wilgoć, stabilizator, emulgator lub środek przeciwzbrylający; jako substancja słodząca nie jest dopuszczony, choć ma słodki smak.
- Producent nie musi podawać zawartości glicerolu. Dane pomiarowe urzędowej kontroli żywności pokazały glicerol nie tylko w napojach typu slush, ale też w żywności stałej, np. w pakowanych wyrobach ciastkarskich. Przegląd bazy nowych produktów Mintel GNPD z ostatnich 5 lat (BfR, 2026) wskazał glicerol w składzie najczęściej w wyrobach piekarskich — zwłaszcza w pakowanych ciastach ucieranych — a także w przekąskach, gumie do żucia i słodyczach oraz w czekoladzie; BfR zaznacza, że baza obejmuje tylko nowe produkty pakowane.
- EFSA w 2017 r. nie widziała zagrożenia dla ogółu ludności i nie ustaliła dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI). Ostatnio u dzieci po napojach typu slush obserwowano bóle głowy, nudności, wymioty, biegunkę, zawroty głowy, porażenia nerwów czaszkowych, podwójne widzenie i zaburzenia słuchu.
- W ocenie z lutego 2025 r. BfR przyjął jako punkt odniesienia najniższą dawkę terapeutycznie skuteczną (obniżającą ciśnienie śródczaszkowe) — 250 mg glicerolu na kilogram masy ciała. Z przekazanych stężeń wynikało, że młodsze dzieci mogą przyjąć taką dawkę już przy wypiciu mniej niż 200 ml napoju.
- W marcu 2026 r. EFSA ustaliła ostrą dawkę referencyjną (ARfD) 125 mg glicerolu na kilogram masy ciała dla jednorazowego spożycia napoju zawierającego glicerol. W stanowisku nr 049/2026 z 8 września 2026 r. BfR uznał, że glicerol z żywności stałej nie wchłania się wolniej niż z napojów, więc tę ARfD można stosować także do żywności stałej, np. wyrobów ciastkarskich — dopóki nowe badania u ludzi z matrycą stałą nie uzasadnią innego wniosku.
- BfR wyjaśnia, dlaczego nie każdy reaguje tak samo: w badaniu Avery i in. (2010) u blisko 200 dzieci i młodzieży ciśnienie śródczaszkowe wynosiło od 6 do 47 cm słupa wody, a obniżenie o połowę od dolnej granicy zakresu odniesienia (11,5 cm) może dać mniej niż 6 cm — próg bólu głowy przy samoistnym niedociśnieniu śródczaszkowym według Międzynarodowego Towarzystwa Bólów Głowy (2018). Glicerolem w żywności zajmują się też urzędy Wielkiej Brytanii i Irlandii (FSA, FSS, FSAI).
Źródło: BfR — Slush-Ice, Kuchen, Kaugummi: Glycerin und seine Verwendung in Lebensmitteln (FAQ, 06.11.2026)